“การทำเกษตรแบบสารเคมีไม่ได้เป็นอันตรายแค่ต่อ คนที่เป็นผู้บริโภคที่ซื้อหาไปรับประทานเท่านั้น อันตรายมียังต่อเกษตรกรผู้ปลูกที่ได้สัมผัสกับสารเคมีด้วย อย่างของเราคุณพ่อป่วยเราถึงได้รู้ว่าความสะดวกสบายจากการใช้สารเคมี มันไม่คุ้มกับสุขภาพของคนในครอบครัว นั้นตั้งแต่วันนั้นเราตั้งปณิธานกับตัวเองว่าจะไม่ใช้สารเคมีอีก นับตั้งแต่วันนั้นผ่านมา 20 ปีแล้ว ครอบครัวเราไม่มีใครเลยสักคนที่ป่วย หรือต้องเข้าโรงพยาบาล”
นี้เป็นคำพูดของคุณอรชัญ พันธุ์วิไล เจ้าของไร่ปลูกหอมแดง และกระเทียม แบบอินทรีย์ เกษตรกรผู้ที่มีประสบการณ์เกี่ยวกับการทำเกษตรแบบพึ่งพิงสารเคมี จนคุณพ่อต้องล้มป่วย เพราะแพ้สารเคมีอย่างรุนแรง ตั้งแต่ตอนนั้นเองที่คุณอรชัญ เปลี่ยนแนวคิด และเปลี่ยนวิถีชีวิตแบบเกษตรที่พึ่งพิงสารเคมี เป็นเกษตรแบบอินทรีย์ ตั้งชื่อไร่ว่า ไร่สุขสมาน ซึ่งชื่อนี้มาจากชื่อของคุณพ่อที่มาเป็นแรงบันดาล เป็นการทำไร่ที่สร้างความสุขไปพร้อมกับสุขภาพที่ดีของคนในครอบครัว
ที่มาที่ไปและแรงบันดาลใจ
- ครอบครัวทำอาชีพเกษตรกร มีคุณพ่อเป็นหัวหอก และเป็นแรงบันดาลใจให้ลูกๆทำการเกษตร ปลูกหอมแดง กระเทียม พริก แต่เป็นการทำการเกษตรแบบใช้สารเคมี เรียกได้ว่าเป็นเกษตรกรสารเคมีแนวหน้าของชุมชนเลย เพราะใช้ทุกอย่างที่เป็นสารเคมี ทั่วพื้นที่ปลูก 10 ไร่
- คุณพ่อล้มป่วยหนัก เนื่องจากแพ้สารเคมีอย่างรุนแรง เพราะว่า สัมผัสกับสารเคมีมาตลอด ทำให้ครอบครัวตระหนักได้ถึงอันตรายจากสารเคมี ไม่เพียงแต่คนที่รับประทานเท่านั้น แต่คนที่ปลูกเองยังได้รับสารพิษโดยตรง
- พาคุณพ่อไปรักษาตัวที่ ชุมชนศีรษะอโศก โดยการล้างพิษ บำรุงด้วยสมุนไพร
ได้เรียนรู้วิถีเกษตรอินทรีย์ที่นั้นและปณิธานกับตัวเองว่าจะไม่ใช้สารเคมีอีก
จุดเริ่มต้น และการเปลี่ยนแปลง
- เริ่มต้นที่สำคัญที่สุดคือการเปลี่ยนแนวคิด เปลี่ยนวิถีชีวิต ที่เอาแต่พึ่งพิงสารเคมีเพราะว่ามันสะดวกสบาย มาเป็นการทำเกษตรอินทรีย์ที่แม้ว่าจะดูยุ่งยากกว่า แต่ก็สามารถเปลี่ยนสุขภาพ สร้างความสุข และลดต้นทุนทางการเกษตร
- ศึกษาว่าสิ่งที่สำคัญที่สุดที่จะสามารถเป็นเกษตรอินทรีย์ คือการบำรุงดินที่เต็มไปด้วยสารเคมีปนเปื้อนให้เป็นดินที่อุดมสมบูรณ์
- แนวความคิดเกี่ยวกับวัฏจักรของดิน
พืชต้องการดินเป็นอาหาร ดินที่ดีเกิดจากเศษพืช
- ศึกษาลงมือน้ำหมักจุลินทรีย์ เพื่อปรับปรุงดิน / ทำปุ๋ยคอกใช้เอง
ใช้เวลาปรับปรุงดินเป็นปี แต่ในที่สุดก็สามารถสร้างดินที่สมบูรณ์เหมาะแก่การเพาะปลูก โดยยังปลูกพืชแบบเดิมที่เคยปลูก ส่วนใหญ่จะเป็น หอมแดง กระเทียม เป็นต้น
- ขุดบ่อน้ำ ประมาณ 8 ไร่ จากพื้นที่ทั้งหมด 28 ไร่ เพื่อกักเก็บน้ำฝนจากธรรมชาติเพื่อใช้ในการเกษตร
ทำระบบบริหารจัดการน้ำ เป็นคลองรอบแปลงเกษตรเพื่อระบายน้ำไหลผ่านที่อาจจะปนเปื้อนสารเคมีทางการเกษตร (เพราะบริเวณที่ดินของตนเป็นบริเวณน้ำไหลผ่าน)
ขั้นตอนวิธีลงมือทำจริง ทำอย่างไร
- การหมักดินเพื่อเตรียมการเพาะปลูก ควรจะทำก่อนปลูกเป็นเวลาประมาณ 1 เดือนเป็นอย่างต่ำ เปลี่ยนจากดินเสีย เป็นดินดี
1.ไถกลบวัชพืชครั้งที่ 1 ฉีดน้ำหมักธรรมดา (สามารถหาซื้อได้ทั่วไป) อัตราส่วน 50 ลิตร/น้ำ 50 ลิตร ฉีดหรือราดให้ชุ่ม
2.ตากดินทิ้งไว้ 2 สัปดาห์
3.ไถกลบดินครั้งที่2 หว่านปุ๋ยคอก 500 กิโลกรัม / ไร่ ไถกลบปุ๋ย
4.ตากดิน 15 วัน
จะได้ดินที่พร้อมสำหรับการเพราะปลูก
เคล็ดลับสำคัญที่ใช้เปลี่ยนดินเสียจากสารเคมีให้เป็นดินที่สมบูรณ์อยู่ที่จุลินทรีย์สังเคราะห์แสง สูตรพิเศษ ซึ่งมีขั้นตอนการทำไม่ยุ่งยากดังนี้
ส่วนประกอบ
ไข่ไก่ 1 ฟอง
น้ำปลา 1 ช้อนโต๊ะ
จุลินทรีย์ก้อนสังเคราะห์ (หาซื้อได้ทั่วไป) หรือ น้ำมะพร้าว 1 ลิตร
น้ำเปล่า 5 ลิตร
วิธีทำ
- ตอกไข่ตีไข่ให้ฟู
- กรอกไข่ที่ตีลงในขวด
3.ใส่ส่วนผสมอื่น ๆ ลงไปในขวด
4.เขย่าให้เข้ากัน
5.วางทิ้งไว้โดยต้องตากแดด 7 วัน
วิธีแก้ไขสภาพดิน คือการใช้น้ำจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง โดยตัวจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงจะกินของเสียในดิน และปลดปล่อยของดีออกมาเป็นแร่ธาตุสารอาหารในดิน ใช้ราดดินที่เสียสัปดาห์ละ 1 ครั้งอย่างสม่ำเสมอ
ระยะเวลาการฟื้นสภาพของดินจะขึ้นอยู่กับ สารเคมีในดินมีตกค้างเยอะก็ใช้เวลานาน ตกค้างน้อยก็ใช้เวลาไม่นาน
เคล็ดลับการสร้างวัฏจักรดินและปลูกพืชได้ให้ผลผลิตงาม
- รดน้ำพืชก่อนพระอาทิตย์ขึ้นเพื่อเป็นการล้างน้ำค้าง
- ฉีดจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงสัปดาห์ละ 1 ครั้ง
- ใส่ปุ๋ยทุก 15 วัน
- กำจัดวัชพืชเดือนละ 1 ครั้ง
- ช่องทางการขาย onlineแนวคิดที่นำเทรนด์การปลูกแบบอินทรีย์ ผ่านเพจ ไร่สุขสมาน อรชัญ
ออกบูทธ ในโครงการ otop
รายได้เฉลี่ยเดือนละ 50,000 บาท
แนวคิดที่นำเทรนด์การปลูกแบบอินทรีย์ ผ่านเพจ ไร่สุขสมาน อรชัญ
ออกบูทธ ในโครงการ otop
แนวคิดที่สอดคล้องต่อการเป็นSmart Farmer
- กล้าเปลี่ยนแนวคิด เปลี่ยนวิถีชีวิตตนเองที่คุ้นเคย ทดลองเรียนรู้สิ่งใหม่ๆเพื่อให้เกิดประโยชน์ที่ดีกว่า ไม่พึ่งพิงสารเคมี
- มีช่องทางonline เข้าถึงผู้บริโภคโดยตรง รวมถึงนำเสนอวิถีเกษตรอินทรีย์
ผลที่เกิดขึ้นและความภาคภูมิใจ
- ภูมิใจที่สามารถดูแลครอบครัว ครอบครัวสุขภาพดี
- สามารถพึ่งพาตนเองได้ 3 เรื่อง การงาน การเงิน และ สุขภาพ
คำคมหรือแนวคิดที่อยากจะส่งต่อให้เพื่อนเกษตรกรหรือ คนที่สนใจอยากจะทำเกษตร
“ให้เราทำเกษตรอินทรีย์ตามรอยพระราชดำริของนายหลวงรัชกาลที่ 9
ถ้าทำตามแบบนี้แล้ว เราจะสามารถเผชิญกับปัญหาทุกอย่างได้ในฐานะเกษตรกร ”
#เรียบเรียงโดยทีมงานเกษตรสัญจร
