

ใครที่กำลังมองหาอาชีพเสริมหรืออยากหาแหล่งอาหารโปรตีนสูงเพื่อช่วยลดต้นทุนค่าอาหารสัตว์ในยุคปัจจุบัน “แหนแดง” ถือเป็นพืชน้ำขนาดเล็กที่น่าสนใจอย่างยิ่ง จากเรื่องราวของ พี่อารักษ์ แหน แดง อยุธยา ซึ่งยึดอาชีพขับรถสิบล้อเป็นงานหลัก แต่ใช้พื้นที่ว่างทำฟาร์มแหนแดงเป็นงานเสริมจนสามารถสร้างรายได้ประมาณ 10,000 บาทต่อเดือน จากพื้นที่เพียง 1 งาน
จุดเด่นสำคัญของการเลี้ยงแหนแดงคือ มือใหม่ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากบ่อใหญ่ทันที แต่สามารถเริ่มฝึกฝนและทดลองเพาะเลี้ยงใน “กะละมัง” ใบเล็ก ๆ ข้างบ้านก่อนได้เลย เมื่อเข้าใจจังหวะการเติบโต แสงแดด และปุ๋ยแล้ว จึงค่อยขยับขยายไปสู่บ่อผ้าใบหรือบ่อดินในอนาคต
ทำไมการเลี้ยงแหนแดงถึงน่าสนใจสำหรับมือใหม่?


- ต้นทุนต่ำและรอบเก็บเกี่ยวไว ใช้เวลาเพาะเลี้ยงประมาณ 15 วัน ก็สามารถเริ่มเก็บเกี่ยวหรือขายได้แล้ว ทำให้หมุนเวียนผลผลิตได้อย่างต่อเนื่อง
- สร้างรายได้เสริมและลดต้นทุนการเลี้ยงสัตว์ แหนแดงมีโปรตีนสูง นำไปใช้เลี้ยงเป็ด ไก่ หรือหมู เพื่อช่วยลดค่าหัวอาหารสัตว์ที่มีราคาแพงได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้หากช่วงใดผลผลิตล้นบ่อหรือราคาตลาดปรับตัวลง ยังสามารถนำไปตากแห้งเพื่อใช้เป็นปุ๋ยบำรุงต้นไม้ได้อีกด้วย
- เลี้ยงง่าย ปรับตัวได้ทุกพื้นที่ สามารถเลี้ยงได้ทุกจังหวัดทั่วประเทศ และใช้น้ำประปาในบ้านเลี้ยงได้ตามปกติ (ยกเว้นน้ำเค็มหรือน้ำทะเลที่แหนแดงสู้ไม่ไหว) แม้ในช่วงที่ฝนตกหนัก แหนแดงก็ยังสามารถปรับสภาพอยู่ได้โดยไม่มีปัญหา
- ปลอดภัยแบบออร์แกนิก 100% การเลี้ยงแหนแดงจะไม่ใช้สารเคมีโดยเด็ดขาด เพราะหากพ่นสารเคมีลงไปจะทำให้แหนแดงตายทั้งหมด
ทางเลือกในการขยายบ่อ เมื่อเริ่มเลี้ยงคล่องตัวแล้ว


หลังจากทดลองเลี้ยงในกะละมังจนเข้าใจธรรมชาติของแหนแดงแล้ว สามารถเลือกขยายรูปแบบการเลี้ยงให้เหมาะกับพื้นที่ที่มีอยู่ได้ ดังนี้
- การเลี้ยงในกะละมังหรือบ่อขนาดเล็กข้างบ้าน เหมาะสำหรับมือใหม่และผู้ที่มีพื้นที่จำกัด สามารถจัดวางซ้อนเป็นชั้น ๆ เพื่อประหยัดพื้นที่ได้ ดูแลง่ายและเหมาะสำหรับใช้เรียนรู้ในช่วงเริ่มต้น
- การเลี้ยงในบ่อผ้าใบ เหมาะสำหรับพื้นที่ข้างบ้านที่ไม่มีบ่อดิน ข้อดีคือน้ำไม่ซึมลงดินจึงไม่ต้องคอยเติมน้ำบ่อย แต่ปริมาณผลผลิตและอัตราการเติบโตอาจน้อยกว่าบ่อดินเล็กน้อย
- การเลี้ยงในบ่อดิน แหนแดงจะเติบโตได้ไวและให้ปริมาณผลผลิตต่อรอบค่อนข้างมาก (ในคลิปแบ่งเป็นบ่อดิน 3 ล็อก โดย 1 บ่อสามารถเก็บเกี่ยวได้ถึงประมาณ 100 กิโลกรัม) แต่ต้องคอยหมั่นเติมน้ำเมื่อระดับน้ำยุบซึมลงดิน
เคล็ดลับสำคัญในการดูแลและแก้ปัญหาหน้างาน


1. เรื่องแสงแดด แหนแดงเป็นพืชที่ต้องการแสงแดดจัดในการสังเคราะห์แสง สามารถเลี้ยงกลางแจ้งรับแดดเต็มที่ได้ทันที ไม่จำเป็นต้องกางสแลนบังแดดตลอดเวลา (การกางสแลนอาจใช้เพื่อช่วยกันใบไม้ร่วงลงบ่อเท่านั้น แต่หากได้รับแดดเต็มที่จะช่วยให้แหนแดงฟูสวยและโตไวที่สุด)
2. การเลือกใช้ปุ๋ย ใช้ได้ทั้ง มูลไก่ (เช่น มูลไก่ไข่หรือมูลไก่อัดเม็ด) และ มูลวัว เลือกใช้ชนิดที่หาได้ง่ายในพื้นที่ โดยหากใช้มูลวัวจะมีความฟูและเบากว่าจึงใช้ปริมาณมากกว่ามูลไก่เล็กน้อย เมื่อโรยปุ๋ยลงบ่อแล้วไม่จำเป็นต้องตีน้ำ ปุ๋ยจะค่อย ๆ จมลงและปรับสมดุลกับแหนแดงได้เอง


3. วิธีสังเกตอาการขาดปุ๋ย หากสังเกตเห็นว่าแหนแดงเริ่มเปลี่ยนเป็นสีออกเหลือง ๆ และน้ำในบ่อเริ่มใส แสดงว่าปุ๋ยในบ่อเริ่มหมดแล้ว ให้หว่านมูลสัตว์เพิ่มเติมลงไป
4. วิธีสังเกตและจัดการหนอนผีเสื้อ ศัตรูที่พบได้คือหนอนผีเสื้อ ซึ่งมักจะลงกินแหนแดงเป็นกลุ่ม ๆ สังเกตได้จากจุดสีดำ ๆ บนผิวน้ำ ให้ใช้การตักเฉพาะจุดที่เป็นสีดำทิ้งและตีน้ำช่วย ห้ามใช้สารเคมีกำจัดแมลงเพราะจะทำให้แหนแดงตายทั้งหมด
5. การเก็บเกี่ยวอย่างต่อเนื่อง เมื่อแหนแดงฟูเต็มบ่อและได้อายุแล้ว สามารถตักไปใช้งานหรือขายได้ทันทีโดยไม่ต้องพักบ่อ เพียงแค่เหลือแม่พันธุ์ทิ้งไว้ในบ่อบางส่วน แหนแดงก็จะขยายพันธุ์เต็มบ่อขึ้นมาใหม่ได้เอง
วิธีเริ่มต้นเลี้ยงแหนแดงในกะละมังสำหรับมือใหม่


สำหรับผู้ที่เพิ่งเริ่มต้นและมีพื้นที่น้อย สามารถเริ่มเพาะเลี้ยงในกะละมังตามขั้นตอนง่าย ๆ ได้ดังนี้
- เตรียมน้ำในกะละมัง เติมน้ำสะอาด (ใช้น้ำประปาได้) ลงในกะละมังเปล่าในปริมาณพอประมาณ ไม่ต้องเติมจนล้นเต็มขอบเกินไป
- ใส่ปุ๋ยคอกรองพื้น โรยมูลสัตว์ (มูลไก่หรือมูลวัว ตามที่หาได้สะดวก) ลงไปประมาณ 1 กำมือ ต่อกะละมัง
- ขยี้แม่พันธุ์ให้แตกเป็นชิ้นเล็ก ๆ เลือกใช้แหนแดงสายพันธุ์ที่ถูกต้อง (สายพันธุ์ไมโครฟิลลา) นำมาขยี้หรือฉีกให้แตกออกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย แทนที่จะปล่อยลงไปทั้งช่อใหญ่ ๆ เพราะชิ้นเล็ก ๆ จะไม่ตาย แต่จะช่วยกระตุ้นให้แตกยอดและแทงรากใหม่ได้รวดเร็ว ทำให้ได้จำนวนแม่พันธุ์เพิ่มมากขึ้น
- ปล่อยให้รากจมน้ำและหว่านในปริมาณที่พอเหมาะ คอยจัดให้รากของแหนแดงจมลงไปในน้ำ (หากรากหงายขึ้นด้านบนจะไม่สามารถดูดน้ำและสารอาหารได้ ทำให้แห้งตาย) และควรหว่านในปริมาณที่พอดี ไม่แน่นจนเกินไป เพื่อไม่ให้แย่งอาหารกันจนโตช้า
- ตั้งกลางแดดและรอเก็บเกี่ยว นำกะละมังไปตั้งไว้กลางแจ้งให้โดนแสงแดดได้เต็มที่ โดยไม่ต้องคอยเติมน้ำหรือปุ๋ยเพิ่ม จนกว่าจะตักแหนแดงออกไปใช้งานหรือขายแล้วจึงค่อยเติมน้ำและเติมปุ๋ยรอบใหม่ ทั้งนี้หากมีฝนตกลงมาจนน้ำล้นกะละมัง รากของแหนแดงจะยึดเกาะกันเองและติดอยู่ตามขอบ ทำให้ไม่ไหลล้นออกไปกับน้ำ
ช่องทางติดต่อสอบถามเพิ่มเติม


สำหรับผู้ที่สนใจสั่งซื้อแม่พันธุ์แหนแดงหรือต้องการสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม สามารถติดต่อได้ที่เพจ “แหน แดง อยุธยา” หรือโทรศัพท์ 083-697-4178 (หากต้องการเดินทางไปดูงานหรือขอความรู้ที่ฟาร์ม แนะนำให้ทักข้อความสอบถามล่วงหน้าก่อนเดินทาง)
………………………………………
เกษตรสัญจร สื่อเกษตรยุคใหม่ แหล่งข้อมูลสาระที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
รวมเรื่องเด็ด เกษตรกูรู ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร
ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ :
𝗙𝗮𝗰𝗲𝗯𝗼𝗼𝗸: เกษตรสัญจร
𝗬𝗼𝘂𝗧𝘂𝗯𝗲: youtube.com/c/Kasetsanjorn
𝗧𝗶𝗸𝗧𝗼𝗸: tiktok.com/@kasetsanjorn
𝗦𝗵𝗼𝗽𝗲𝗲: shopee.co.th/kasetsanjorn
𝗟𝗜𝗡𝗘 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹: @kasetsanjorn
𝗕𝗹𝗼𝗰𝗸𝗱𝗶𝘁: blockdit.com/kasetsanjorn/
𝗧𝘄𝗶𝘁𝘁𝗲𝗿: twitter.com/kasetsanjorn/
𝗪𝗲𝗯𝘀𝗶𝘁𝗲: kasetsanjorn.com







