การปลูกพืชซ้ำๆ ลงที่เดิมทุกปีโดยไม่ยอมหยุดพัก ก็เหมือนการใช้งานร่างกายที่เหนื่อยล้าจนเริ่มจะแบกไม่ไหว ดินที่เคยร่วนซุยก็กลับแข็งเป็นก้อน แร่ธาตุที่เคยมีก็ร่อยหรอลงไปเรื่อยๆ จนต้องควักเงินซื้อปุ๋ยมาอัดลงไปมากขึ้นแต่กลับได้ผลผลิตเท่าเดิม จึงต้องมีการพักดินเพื่อฟื้นฟู โดยมีเทคนิคสำคัญที่ทำได้ง่ายและประหยัดต้นทุนดังนี้
1. ไถพลิกหน้าดินตากแดดไล่โรค
หลังจากเก็บเกี่ยวเสร็จ ให้ทำการไถพรวนหรือขุดพลิกเอาดินชั้นล่างขึ้นมาตากแดดทิ้งไว้สัก 1-2 สัปดาห์ วิธีนี้คือการใช้ความร้อนจากแดดบ้านเราช่วยกำจัดไข่แมลงและเชื้อราที่แอบซ่อนอยู่ใต้ดิน เป็นการตัดวงจรโรคพืชได้ดีโดยไม่ต้องใช้สารเคมีฉีดพ่น
2. ปลูกถั่วช่วยดึงไนโตรเจน
ช่วงที่พักดินอย่าปล่อยให้ดินว่างจนหญ้าขึ้นรก ให้หาเมล็ดปอเทือง ถั่วพร้า หรือถั่วพุ่มมาหว่านทิ้งไว้ พืชตระกูลถั่วพวกนี้จะช่วยดึงปุ๋ยจากอากาศลงไปเก็บไว้ที่ราก ทำให้ดินมีธาตุไนโตรเจนเพิ่มขึ้นแบบฟรีๆ
3. ไถกลบซากพืชเป็นปุ๋ยชั้นดี
เมื่อพืชตระกูลถั่วเริ่มออกดอก หรือซากต้นพืชเดิมเริ่มแห้ง ให้ไถกลบลงไปในดินทันที ห้ามเผาทิ้งเด็ดขาด เพราะซากเหล่านี้จะกลายเป็นอาหารของจุลินทรีย์และกลายเป็นปุ๋ยอินทรีย์ที่ช่วยให้ดินฟู นุ่ม และอุ้มน้ำได้ดีขึ้นในระยะยาว
4. ห่มดินรักษาหน้าดิน
ในจุดที่ดินแห้งจัด ให้ใช้ฟางข้าวหรือเศษหญ้ามาคลุมหน้าดินเอาไว้ เพื่อป้องกันไม่ให้แดดเผาจนดินแข็ง การทำแบบนี้จะช่วยรักษาความชื้นและเป็นที่อยู่อาศัยให้ไส้เดือนมาช่วยพรวนดินให้เราตลอดทั้งวันทั้งคืน
5. งดใช้เคมีช่วงพัก
ในช่วงที่พักดินควรหยุดการใช้ปุ๋ยเคมีหรือยาฆ่าหญ้า เพื่อให้ระบบนิเวศใต้ดินได้ฟื้นตัว จุลินทรีย์ตัวดีจะได้กลับมาขยายพันธุ์ได้เต็มที่ เตรียมพร้อมสำหรับการปลูกพืชรอบใหม่ที่แข็งแรงกว่าเดิม
6. จัดการทางน้ำให้ดินระบายอากาศ
ในช่วงพักดินควรเช็กทางระบายน้ำให้ดี อย่าให้มีน้ำขังจนดินเน่าเสีย ดินที่ระบายน้ำและอากาศได้ดีจะช่วยให้รากของพืชในรอบหน้าชอนไชหาอาหารได้ลึกและกว้างขึ้น
ทำไมการพักดินถึงช่วยลดต้นทุน?
1. ช่วยลดค่าปุ๋ย ดินที่พักและมีพืชตระกูลถั่วช่วยเติมไนโตรเจน ทำให้ไม่ต้องอัดปุ๋ยเคมีเยอะในรอบถัดไป
2. ลดค่ายาฆ่าแมลง การตากดินตัดวงจรชีวิตศัตรูพืช ทำให้ปัญหาแมลงกวนใจน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด
3. ดินอุ้มน้ำได้ดีขึ้น อินทรียวัตถุจากการไถกลบช่วยให้ดินเก็บกักน้ำได้นานขึ้น ลดค่าไฟจากการสูบน้ำ
การพักดินด้วยวิธีง่ายๆ เหล่านี้จะทำให้ดินกลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง เมื่อดินดี พืชที่ปลูกใหม่ก็จะโตไว แข็งแรง ทนโรค และให้ผลผลิตที่ดกและน้ำหนักดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ที่สำคัญคือช่วยลดค่าปุ๋ยค่ายาลงได้จริง ทำให้เกษตรกรมีกำไรเหลือติดกระเป๋ามากขึ้นในทุกรอบการเก็บเกี่ยวครับ
………………………………………
เกษตรสัญจร สื่อเกษตรยุคใหม่ แหล่งข้อมูลสาระที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
รวมเรื่องเด็ด เกษตรกูรู ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร
ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ :
𝗙𝗮𝗰𝗲𝗯𝗼𝗼𝗸: เกษตรสัญจร
𝗬𝗼𝘂𝗧𝘂𝗯𝗲: youtube.com/c/Kasetsanjorn
𝗧𝗶𝗸𝗧𝗼𝗸: tiktok.com/@kasetsanjorn
𝗦𝗵𝗼𝗽𝗲𝗲: shopee.co.th/kasetsanjorn
𝗟𝗜𝗡𝗘 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹: @kasetsanjorn
𝗕𝗹𝗼𝗰𝗸𝗱𝗶𝘁: blockdit.com/kasetsanjorn/
𝗧𝘄𝗶𝘁𝘁𝗲𝗿: twitter.com/kasetsanjorn/
𝗪𝗲𝗯𝘀𝗶𝘁𝗲: kasetsanjorn.com
