นักวิจัย มทร.ศรีวิชัย พัฒนา MiniNav Survey-USV เรือสำรวจท้องน้ำไร้คนขับขนาดเล็ก ทดสอบจริงที่คลองสำโรง จ.สงขลา เก็บข้อมูลความลึกกว่า 4,600 จุด ก่อนนำข้อมูลไปใช้ประกอบการวางแผนขุดลอกของเทศบาลนครสงขลา
คลองตื้นเขินเป็นปัญหาที่หลายชุมชนต้องเผชิญ โดยเฉพาะพื้นที่เกษตรกรรมที่อาศัยลำคลองเป็นทั้งทางระบายน้ำและแหล่งน้ำสำหรับเพาะปลูก เมื่อเข้าสู่ฤดูฝน น้ำระบายได้ช้าจนเสี่ยงเอ่อล้นเข้าท่วมพื้นที่ แต่พอถึงหน้าแล้ง กลับมีน้ำไม่เพียงพอให้ใช้งาน
การขุดลอกคลองเป็นหนึ่งในวิธีแก้ปัญหา แต่ก่อนจะขุดได้อย่างมีประสิทธิภาพ จำเป็นต้องรู้ก่อนว่าตะกอนสะสมอยู่บริเวณไหน ร่องน้ำลึกเท่าไร และจุดใดควรได้รับการแก้ไขก่อน ซึ่งการสำรวจด้วยเรือขนาดใหญ่มีทั้งข้อจำกัดด้านพื้นที่และค่าใช้จ่าย โดยเฉพาะคลองแคบหรือบริเวณน้ำตื้นที่เรือทั่วไปเข้าถึงได้ยาก
เพื่อแก้โจทย์ดังกล่าว กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.) ได้จัดสรรงบประมาณสนับสนุนการพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยีผ่านมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย (มทร.ศรีวิชัย) โดยนายภูวิศะ กิ้มตั๋น อาจารย์ประจำหลักสูตรวิศวกรรมสำรวจ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มทร.ศรีวิชัย ได้พัฒนา MiniNav Survey-USV เรือสำรวจท้องน้ำไร้คนขับขนาดเล็ก ต้นทุนต่ำ เพื่อช่วยสำรวจลำน้ำและสนับสนุนการวางแผนบริหารจัดการน้ำในพื้นที่
เรือเล็ก แต่สำรวจท้องน้ำได้ละเอียด
MiniNav Survey-USV ถูกออกแบบมาเพื่อสำรวจคลองและแหล่งน้ำตื้นโดยเฉพาะ ตัวเรือมีขนาดกะทัดรัด สามารถเคลื่อนที่ผ่านร่องน้ำแคบ แนวตลิ่ง และบริเวณที่เรือสำรวจขนาดใหญ่เข้าถึงได้ยาก
ภายในติดตั้งอุปกรณ์วัดความลึกของน้ำ ทำงานร่วมกับระบบระบุพิกัดดาวเทียมความแม่นยำสูง (RTK) เพื่อบันทึกข้อมูลตำแหน่งและระดับความลึก ก่อนนำข้อมูลมาประมวลผลด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS)
ข้อมูลที่ได้สามารถนำมาสร้างเป็นแผนที่ความลึกท้องน้ำแบบ 3 มิติ ช่วยให้มองเห็นลักษณะพื้นท้องคลอง รวมถึงบริเวณที่มีตะกอนดินและทรายสะสม ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการวางแผนขุดลอกและบริหารจัดการลำน้ำ
ทีมวิจัยได้นำเรือไปทดสอบในพื้นที่จริงที่ คลองสำโรง จังหวัดสงขลา ซึ่งเป็นลำน้ำเชื่อมต่อระหว่างทะเลสาบสงขลากับอ่าวไทย โดยสำรวจระยะทางประมาณ 5 กิโลเมตร และเก็บข้อมูลความลึกได้ 4,684 จุด
ผลการทดสอบแสดงให้เห็นว่าเทคโนโลยีสามารถทำงานในสภาพแวดล้อมจริงได้ โดยมีระดับความพร้อมทางเทคโนโลยี TRL 7 และระดับความพร้อมทางสังคม SRL 5
จากข้อมูลสำรวจ สู่การวางแผนขุดลอกของเทศบาลนครสงขลา
ประโยชน์สำคัญของเรือสำรวจลำนี้ไม่ใช่แค่การวัดความลึกของน้ำ แต่เป็นการทำให้หน่วยงานท้องถิ่นมีข้อมูลสำหรับตัดสินใจว่าจะจัดการลำน้ำอย่างไร
ที่ผ่านมา การขุดลอกคลองบางพื้นที่อาจมีข้อจำกัดด้านข้อมูล ทำให้ประเมินปริมาณตะกอนหรือกำหนดพื้นที่ดำเนินการได้ยาก แต่เมื่อมีแผนที่ท้องน้ำที่ละเอียด ก็สามารถระบุตำแหน่งตื้นเขินและคำนวณปริมาณงานขุดลอกได้แม่นยำขึ้น
ที่สำคัญ ข้อมูลจากการสำรวจคลองสำโรงถูกนำไปใช้ประกอบการวางแผนขุดลอกของเทศบาลนครสงขลาแล้ว เพื่อให้การดำเนินงานสอดคล้องกับสภาพร่องน้ำจริง และช่วยให้ใช้งบประมาณได้อย่างเหมาะสม สะท้อนให้เห็นถึงการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม
หากนำข้อมูลไปใช้ขุดลอกและฟื้นฟูคลองอย่างถูกวิธี ก็จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำในช่วงน้ำหลาก ลดความเสี่ยงที่น้ำจะเอ่อล้นเข้าท่วมบ้านเรือนและพื้นที่เกษตรกรรม
ขณะเดียวกัน การฟื้นฟูความจุของลำน้ำยังมีส่วนช่วยเพิ่มพื้นที่รองรับน้ำสำหรับใช้ในช่วงฤดูแล้ง ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อเกษตรกรที่ต้องพึ่งพาน้ำจากคลองในการเพาะปลูก
อีกกลุ่มที่ได้รับประโยชน์คือชาวประมงพื้นบ้านและผู้ใช้เรือสัญจร เพราะข้อมูลความลึกและตำแหน่งสิ่งกีดขวางใต้น้ำสามารถนำไปใช้วางแผนเส้นทางเดินเรือ ลดความเสี่ยงจากการเกยตื้นหรือกระแทกสันดอนใต้น้ำได้
จากงานวิจัยในมหาวิทยาลัย สู่เครื่องมือของท้องถิ่น
MiniNav Survey-USV เป็นตัวอย่างของงานวิจัยที่เริ่มต้นจากปัญหาในพื้นที่ และพัฒนาเทคโนโลยีให้เหมาะกับการใช้งานจริง โดยเฉพาะองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่อาจไม่มีงบประมาณเพียงพอสำหรับการสำรวจด้วยเครื่องมือขนาดใหญ่
ปัจจุบันเรือสำรวจผ่านการทดสอบในพื้นที่จริง และข้อมูลที่ได้ถูกนำไปใช้ประกอบการวางแผนของเทศบาลนครสงขลาแล้ว ขณะที่ทีมวิจัยมีแผนพัฒนาความพร้อมของเทคโนโลยีสำหรับการผลิตเพิ่มเติมเพื่อขยายโอกาสให้หน่วยงานท้องถิ่นอื่นสามารถเข้าถึงและนำไปใช้งานได้ในอนาคต
เป้าหมายคือการทำให้หน่วยงานท้องถิ่นสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีสำรวจลำน้ำได้ง่ายขึ้น และมีข้อมูลที่เพียงพอสำหรับวางแผนจัดการน้ำในพื้นที่ของตนเอง
แม้เรือสำรวจจะไม่ได้แก้ปัญหาน้ำท่วมหรือภัยแล้งได้ด้วยตัวเอง แต่ข้อมูลที่ได้จากการสำรวจถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการแก้ปัญหาอย่างตรงจุด
กองทุน ววน. โดย สกสว. และภาคี เดินหน้าผลักดันผลงานวิจัยสู่การนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
การพัฒนา MiniNav Survey-USV เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการลงทุนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมผ่านกองทุน ววน. ที่ช่วยให้เกิดเทคโนโลยีตอบโจทย์ปัญหาในพื้นที่ โดยมีนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเป็นผู้พัฒนา และหน่วยงานท้องถิ่นนำข้อมูลไปใช้ประกอบการวางแผนจัดการทรัพยากรน้ำ
ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นสะท้อนให้เห็นว่า งานวิจัยสามารถสร้างประโยชน์ได้ตั้งแต่การพัฒนาข้อมูลเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจของหน่วยงานภาครัฐ ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญของการบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ และมีโอกาสนำไปสู่การลดความเสี่ยงและผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่
การต่อยอดและขยายผลเทคโนโลยีดังกล่าวไปยังพื้นที่อื่น ๆ ยังเป็นโอกาสที่จะช่วยให้ท้องถิ่นเข้าถึงเครื่องมือสำรวจที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ และนำข้อมูลจากงานวิจัยไปใช้วางแผนพัฒนาแหล่งน้ำได้อย่างตรงจุดมากขึ้น
สามารถติดตามข่าวสารเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) https://www.tsri.or.th/
………………………………………
เกษตรสัญจร สื่อเกษตรยุคใหม่ แหล่งข้อมูลสาระที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
รวมเรื่องเด็ด เกษตรกูรู ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร
ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ :
𝗙𝗮𝗰𝗲𝗯𝗼𝗼𝗸: เกษตรสัญจร
𝗬𝗼𝘂𝗧𝘂𝗯𝗲: youtube.com/c/Kasetsanjorn
𝗧𝗶𝗸𝗧𝗼𝗸: tiktok.com/@kasetsanjorn
𝗦𝗵𝗼𝗽𝗲𝗲: shopee.co.th/kasetsanjorn
𝗟𝗜𝗡𝗘 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹: @kasetsanjorn
𝗕𝗹𝗼𝗰𝗸𝗱𝗶𝘁: blockdit.com/kasetsanjorn/
𝗧𝘄𝗶𝘁𝘁𝗲𝗿: twitter.com/kasetsanjorn/
𝗪𝗲𝗯𝘀𝗶𝘁𝗲: kasetsanjorn.com
