นักวิจัย มทร.ศรีวิชัย นำความรู้จากงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์ ยกระดับการผลิตทุเรียนหมอนทองในพื้นที่ภาคใต้ เสริมองค์ความรู้เกษตรกร ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ ตรวจสอบความสุกแก่ คัดแยกทุเรียน เพิ่มมูลค่าผลผลิต ตอบโจทย์ตลาดโลก
“ทุเรียน” เป็นไม้ผลเศรษฐกิจที่สำคัญยิ่งของประเทศไทย ด้วยพื้นที่ปลูกรวมทั่วประเทศกว่า 1.2 ล้านไร่ โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคใต้ที่มีพื้นที่ปลูกสูงถึงกว่า 730,000 ไร่ ซึ่งจังหวัดนครศรีธรรมราช ถือเป็นหนึ่งในแหล่งผลิตทุเรียนเฉลี่ย 110,000 – 115,000 ตันต่อปี
อุปสรรคสำคัญของเกษตรกรทำสวนทุเรียน คือ การระบาดของโรครากและโคนเน่า จากเชื้อไฟทอปธอร่า (Phytophthora palmivora (Butter)) รวมถึงศัตรูพืชอย่าง “หนอนเจาะผลทุเรียน” ที่ทำให้ผลทุเรียนเน่าร่วง สร้างความเสียหายร้ายแรง ปัญหาเหล่านี้ส่งผลให้เกษตรกรต้องพึ่งพาการใช้สารเคมีในปริมาณมาก ซึ่งกระทบต่อสุขภาพของผู้ผลิต ผู้บริโภค และสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ การขาดความชำนาญในการประเมินและเก็บเกี่ยวทุเรียนยังส่งผลเสียต่อคุณภาพผลผลิตโดยตรง
นำงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์ ยกระดับจากระบบทั่วไปสู่มาตรฐานเชิงพาณิชย์
ประเด็นท้าทายดังกล่าว กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.) ได้จัดสรรงบประมาณสนับสนุนการทำงานของนักวิจัย มหาวิทยาลัย หน่วยงานภาครัฐ และชุมชนในพื้นที่ เพื่อแก้โจทย์ใหญ่ให้กับเกษตรกรสวนทุเรียน โดยคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย ที่มี ผศ.ดร.สกุลรัตน์ หาญศึก รศ.ดร.พรศิลป์ สีเผือก ผศ.ดร.พัชราภรณ์ วาณิชย์ปกรณ์ และ ผศ.ดร.นภัสวรรณ เลี่ยมนิมิตร ผนึกกำลังเดินหน้ายกระดับการผลิตทุเรียนหมอนทองในพื้นที่ภาคใต้ ผ่านโครงการ “การยกระดับการผลิตทุเรียนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพผลผลิตเชิงการค้า” โดยมีเป้าหมายในการยกระดับกระบวนการผลิตทุเรียนให้ได้มาตรฐานเชิงพาณิชย์ที่สูงขึ้น
งานวิจัยนี้มุ่งเน้นการบูรณาการองค์ความรู้และนวัตกรรมรอบด้าน เพื่อสร้างระบบสารสนเทศสำหรับการจัดการความรู้ในการเพิ่มคุณภาพการผลิตทุเรียนพันธุ์หมอนทองในพื้นที่ภาคใต้โดยเฉพาะ
นวัตกรรมชีวภาพ : ฐานความสำเร็จเพื่อการเกษตรปลอดภัย
ฐานความสำเร็จของงานวิจัย FF ที่ได้ดำเนินการแล้ว ได้สร้างทางออกที่เป็นรูปธรรมให้แก่เกษตรกร ผ่านเทคโนโลยีชีวภาพและวิธีการจัดการแบบผสมผสาน ได้แก่
- ต้นตอทุเรียนทนโรค: การพัฒนาต้นตอทุเรียนที่มีความต้านทานโรค เพื่อนำมาผลิตเป็นต้นตอทุเรียนเชิงพาณิชย์ ช่วยลดอัตราการสูญเสียของต้นทุเรียนตั้งแต่เริ่มปลูก
- แบคทีเรียเอนโดไฟท์ : สายพันธุ์ที่มีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันและกำจัดโรครากและโคนเน่า อย่างมีประสิทธิภาพ
- การกำจัดหนอนเจาะผลทุเรียนแบบผสมผสาน : ช่วยลดการพึ่งพาสารเคมีสังเคราะห์
ปัจจุบัน ผลงานวิจัยได้ผ่านการทดสอบต้นตอทุเรียนทนโรคและแบคทีเรียเอนโดไฟท์ในระดับห้องปฏิบัติการเรียบร้อยแล้ว รวมถึงมีการพัฒนาเป็นต้นแบบชีวภัณฑ์สำหรับควบคุมโรคพืช ซึ่งพร้อมนำไปต่อยอดใช้จริงในแปลงเกษตรกรรม
ผสานเทคโนโลยี AI นวัตกรรมหลังการเก็บผลผลิต
นอกจากนวัตกรรมในแปลงปลูกแล้ว งานวิจัยยังนำเทคโนโลยีล้ำสมัยอย่าง ปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาประยุกต์ใช้อย่างครอบคลุม โดยได้พัฒนา “เครื่องต้นแบบคัดแยกทุเรียนด้วยเทคโนโลยี Deep Learning” ร่วมกับ “วิธีการตรวจสอบความสุกแก่ของทุเรียนแบบไม่ทำลายผลผลิต ด้วยการประมวลผลภาพ (Image Processing)”
เทคโนโลยีนี้เข้ามาช่วยแก้ปัญหาการเก็บเกี่ยวทุเรียนดิบหรือทุเรียนไม่ได้คุณภาพ ช่วยประเมินความสุกแก่ได้อย่างแม่นยำ สะดวกรวดเร็ว โดยไม่ทำให้ผลผลิตได้รับความเสียหาย ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพอันยิ่งใหญ่ในการนำ AI มาขับเคลื่อนและยกระดับอุตสาหกรรมเกษตรของไทย และมีเป้าหมายสำคัญเพื่อให้ เกษตรกรสวนทุเรียนแปลงใหญ่, สมาพันธ์ผู้ปลูกทุเรียนตำบลช้างกลาง อำเภอช้างกลาง และกลุ่มผู้ปลูกทุเรียนในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นพื้นที่ต้นแบบยกระดับการผลิตทุเรียนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพผลผลิตเชิงการค้า
ผลสำเร็จจากงานวิจัยนี้ ได้นำไปถ่ายทอดเทคโนโลยีและส่งเสริมให้เกษตรกรใช้ชีวภัณฑ์จากงานวิจัย โดยเกษตรกรทำสวนทุเรียนทั่วประเทศ สามารถนำไปต่อยอด เพื่อยกระดับการผลิตเพื่อให้ได้ผลผลิตทุเรียนที่ได้คุณภาพเชิงการค้า ประกอบด้วย
1. ลดต้นทุน การซื้อสารเคมีกำจัดโรคและศัตรูพืช
2. เพิ่มปริมาณและคุณภาพผลผลิต ให้ได้มาตรฐานทุเรียนหมอนทองเกรดพรีเมียม
3. ยกระดับความปลอดภัย ทั้งต่อผู้ผลิต (เกษตรกร) และผู้บริโภค
4. เพิ่มมูลค่าทางการค้า สร้างความได้เปรียบในตลาดส่งออกอย่างมั่นคง
กองทุน ววน. ขับเคลื่อนผลงานวิจัย เพื่อเกษตรกรนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
ผลงานวิจัยการยกระดับการผลิตทุเรียนในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงการนำองค์ความรู้และนวัตกรรมจากการลงทุนผ่านกองทุน ววน. มาตอบโจทย์ปัญหาของเกษตรกรในพื้นที่ภาคใต้ ตั้งแต่การพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพเพื่อจัดการโรคและแมลงศัตรูพืช การถ่ายทอดองค์ความรู้และส่งเสริมการใช้ชีวภัณฑ์ในแปลงเกษตร ไปจนถึงการพัฒนาเทคโนโลยี AI เพื่อยกระดับคุณภาพผลผลิต
การนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ดังกล่าวจึงเป็นอีกหนึ่งแนวทางในการช่วยเกษตรกรลดความสูญเสียจากโรคและแมลง ลดการพึ่งพาสารเคมี และสร้างโอกาสเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและมูลค่าผลผลิต เพื่อเสริมความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจฐานรากในระยะยาว
สามารถติดตามข่าวสารเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) https://www.tsri.or.th/
………………………………………
เกษตรสัญจร สื่อเกษตรยุคใหม่ แหล่งข้อมูลสาระที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
รวมเรื่องเด็ด เกษตรกูรู ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร
ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ :
𝗙𝗮𝗰𝗲𝗯𝗼𝗼𝗸: เกษตรสัญจร
𝗬𝗼𝘂𝗧𝘂𝗯𝗲: youtube.com/c/Kasetsanjorn
𝗧𝗶𝗸𝗧𝗼𝗸: tiktok.com/@kasetsanjorn
𝗦𝗵𝗼𝗽𝗲𝗲: shopee.co.th/kasetsanjorn
𝗟𝗜𝗡𝗘 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹: @kasetsanjorn
𝗕𝗹𝗼𝗰𝗸𝗱𝗶𝘁: blockdit.com/kasetsanjorn/
𝗧𝘄𝗶𝘁𝘁𝗲𝗿: twitter.com/kasetsanjorn/
𝗪𝗲𝗯𝘀𝗶𝘁𝗲: kasetsanjorn.com
