ในยุคปัจจุบันที่การค้าออนไลน์หรือระบบอีคอมเมิร์ซกลายเป็นช่องทางหลักของธุรกิจทุกระดับ แต่เบื้องหลังความสะดวกสบายนั้น ผู้ประกอบการรายย่อย (SMEs) กลุ่มวิสาหกิจชุมชน และเกษตรกรไทย กำลังเผชิญหน้ากับความท้าทายใหม่ ๆ จากระบบแพลตฟอร์มขนาดใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นการปรับขึ้นค่าธรรมเนียมระบบ (GP) ที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง กฎระเบียบที่มีการเปลี่ยนแปลงบ่อย และการแข่งขันด้านราคาที่ค่อนข้างสูง จนอาจทำให้สินค้าคุณภาพของคนไทยเข้าถึงผู้บริโภคได้ยากขึ้น
บทความนี้จะพาไปเจาะลึกมุมมองและการปรับตัวครั้งสำคัญจากบทสัมภาษณ์ทางช่อง เกษตรสัญจร ร่วมกับ “คุณเหลี่ยง” จากเพจความสุขการเกษตร ผู้สร้างแบรนด์ใบมีดตัดหญ้าคนตีเหล็ก ถึงโอกาสครั้งใหม่ของภาคการเกษตรและผู้ผลิตไทย ผ่านแพลตฟอร์มทางเลือกสัญชาติไทยแท้ภายใต้ชื่อแอปพลิเคชัน “แบ่งเบา”
ความท้าทายบนแพลตฟอร์มใหญ่ เมื่อผู้ประกอบการไทยต้องปรับตัวให้ทันกลไกตลาด
ในระยะแรก แพลตฟอร์มความบันเทิงและการค้าออนไลน์ขนาดใหญ่ เปรียบเสมือนพื้นที่แห่งโอกาสสำหรับเหล่า Creator, Influencer และผู้ขายรายย่อย แพลตฟอร์มช่วยให้เข้าถึงผู้ใช้งานจำนวนมากและสร้างรายได้ได้ดี แต่เมื่อระบบเติบโตและมีผู้เข้ามาแข่งขันมากขึ้น กลไกตลาดก็เริ่มเปลี่ยนไป คุณเหลี่ยงได้แบ่งปันประสบการณ์ที่ผู้ประกอบการไทยต้องพบเจอในปัจจุบันไว้ 3 ประเด็นหลัก ได้แก่
1. ต้นทุนการจัดการที่สูงขึ้น
แพลตฟอร์มมีการเก็บค่าธรรมเนียมระบบและค่า GP เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ รวมไปถึงค่าใช้จ่ายในการทำโฆษณาเพื่อเพิ่มการมองเห็น ส่งผลให้ต้นทุนโดยรวมของผู้ผลิตและตัวแทนขายขยับตัวสูงขึ้นตามไปด้วย
2. กฎระเบียบที่มีความยืดหยุ่นน้อย
ผู้ขายจำนวนมากอาจเคยพบปัญหาระบบจัดส่งหรือตะกร้าสินค้าหยุดชะงักชั่วคราว หรือช่องถูกจำกัดการมองเห็นเนื่องจากกฎเกณฑ์ที่เข้มงวดและเปลี่ยนแปลงเร็ว ทำให้ผู้ประกอบการต้องคอยปรับตัวและเข้ามาดูแลระบบหน้าบ้านหลังบ้านกันเป็นรายวัน
3. การแข่งขันด้านราคาที่สูง
กลยุทธ์ส่วนใหญ่ในแพลตฟอร์มใหญ่มักเน้นการสนับสนุนสินค้าที่มีต้นทุนต่อชิ้นต่ำ ซึ่งเปิดโอกาสให้สินค้าราคาประหยัดจากต่างประเทศเข้ามาเป็นตัวเลือกจำนวนมาก โดยที่ระบบอาจไม่ได้เน้นย้ำเรื่องมาตรฐานหรือการบริการหลังการขายมากนัก
สภาวะการแข่งขันเช่นนี้ทำให้สินค้าชุมชนหรือสินค้าเกษตรของไทยที่มีกระบวนการผลิตอย่างประณีตและเน้นเรื่องคุณภาพ อาจจะเติบโตได้ยากในตลาดที่เน้นเพียงแค่เรื่องราคา ผู้ประกอบการไทยจึงต้องทำงานหนักขึ้นในการผลิตเนื้อหา ไลฟ์สด หรือยิงโฆษณาอย่างต่อเนื่องเพื่อให้มียอดขายเข้ามาซัพพอร์ตต้นทุน
รู้จักแอป “แบ่งเบา” ทางออกด้วยโมเดล “สหกรณ์ออนไลน์”
เมื่อพื้นที่เดิมมีข้อจำกัดในการเติบโตของรายย่อย การสร้างพื้นที่ใหม่ที่เข้าใจบริบทของคนไทยจึงเกิดขึ้น แพลตฟอร์ม “แบ่งเบา” ถูกพัฒนาขึ้นมานานกว่า 3 ปี โดยผ่านการคิดค้นและปรับปรุงเพื่อตอบโจทย์พฤติกรรมของเกษตรกรและผู้ประกอบการไทยอย่างแท้จริง แนวคิดเบื้องหลังของแอปพลิเคชันนี้เปรียบเสมือนการยก “โมเดลสหกรณ์ชุมชน” ขึ้นมาไว้บนโลกออนไลน์
รากฐานของแบ่งเบามุ่งเน้นการสร้างพื้นที่เพื่อ “การแลกเปลี่ยนสินค้าและบริการ” เหมือนในอดีตที่ชุมชนเคยพึ่งพาอาศัยกัน ทว่าถูกจัดการให้อยู่ในระบบดิจิทัลที่ทันสมัย สะดวก และปลอดภัย โดยมีจุดเด่นสำคัญที่เข้ามาช่วยสนับสนุนผู้ประกอบการไทย ดังนี้
1. ไม่มีการเก็บค่า GP / ฟรีค่าธรรมเนียมระบบ
นี่คือหัวใจสำคัญที่ทำให้แอปแบ่งเบาแตกต่าง แพลตฟอร์มนี้เปิดพื้นที่ให้เข้ามาซื้อขายได้โดยไม่เก็บค่า GP ช่วยลดภาระต้นทุนส่วนนี้ลง ทำให้ผู้จัดจำหน่ายสามารถตั้งราคาขายที่สมเหตุสมผลโดยไม่ต้องบวกค่าธรรมเนียมเพิ่ม ฝั่งผู้ซื้อก็ได้สินค้าคุณภาพในราคาที่เป็นมิตร และฝั่งผู้แนะนำหรือนายหน้าก็ได้รับส่วนแบ่งที่คุ้มค่า
2. คัดกรองสินค้า เน้นคุณภาพและมาตรฐาน
แอปแบ่งเบาจะมีทีมงานคอยดูแลและตรวจสอบคุณภาพของผู้ผลิตรวมถึงสินค้าก่อนที่จะเปิดให้วางจำหน่าย เพื่อให้มั่นใจว่าสินค้าที่อยู่บนแพลตฟอร์มเป็นสินค้าที่ดี มีมาตรฐาน และมีความรับผิดชอบต่อผู้บริโภค เหมาะอย่างยิ่งสำหรับกลุ่มสินค้าโอทอป (OTOP) หรือสินค้าวิสาหกิจชุมชนที่มีผลิตภัณฑ์ที่ดีอยู่แล้ว แต่ต้องการช่องทางการตลาดที่ต่อเนื่องหลังจบงานแสดงสินค้า
3. ระบบหลังบ้านสำเร็จรูปที่ง่ายต่อการใช้งาน
หนึ่งในข้อจำกัดของเกษตรกรหรือผู้ประกอบการบางท่านคือความซับซ้อนของเทคโนโลยี แพลตฟอร์มแบ่งเบาจึงเข้ามาช่วยอำนวยความสะดวกด้วยการเชื่อมต่อระบบขนส่งชั้นนำในประเทศไว้หลากหลายเจ้า เช่น ไปรษณีย์ไทย, Flash Express, J&T, SPX และมีระบบชำระเงินที่ปลอดภัย
ผู้ประกอบการมีหน้าที่เพียงเข้ามาสั่งพิมพ์บาร์โค้ดหลังจากมีออเดอร์ แปะหน้ากล่อง แล้วรอให้รถขนส่งเข้ามารับสินค้าถึงที่บ้าน นอกจากนี้ยังมีทีมงานคอยดูแลช่วยเหลือร้านค้า และให้คำแนะนำในการตั้งราคาที่เหมาะสมให้อีกด้วย
โอกาสสร้างรายได้ที่ยั่งยืนผ่านระบบ Affiliate ชุมชน
นอกเหนือจากการเป็นพื้นที่ขายสินค้าแล้ว แอปแบ่งเบายังมอบโอกาสสร้างรายได้เสริมให้กับเกษตรกรและคนในชุมชนผ่านระบบ Affiliate (นายหน้าออนไลน์) แต่จุดที่ทำให้ระบบ Affiliate ของแบ่งเบามีความมั่นคงคือการเน้นการเติบโตไปด้วยกันในระยะยาว
ในระบบทั่วไป นายหน้าจะได้รับส่วนแบ่งเฉพาะตอนที่มีคนกดซื้อสินค้าจากลิงก์นั้น ๆ เป็นรายครั้งไป แต่สำหรับแอปแบ่งเบา เมื่อเราแนะนำให้คนรู้จัก ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนบ้าน ผู้นำชุมชน กลุ่มเกษตรกรในพื้นที่ หรือเกษตรอำเภอ ดาวน์โหลดแอปพลิเคชันผ่านลิงก์แนะนำของเราเป็นครั้งแรกแล้ว หลังจากนั้นเมื่อใดก็ตามที่เขาผลิตหรือกลับเข้ามาซื้อสินค้าใด ๆ ภายในแอปพลิเคชันแบ่งเบา ระบบจะทำการบันทึกและส่งส่วนแบ่งค่าแนะนำให้กับเราอย่างต่อเนื่อง
โมเดลนี้ช่วยให้ผู้แนะนำสร้างฐานรายได้ที่สม่ำเสมอจากความไว้วางใจและการบอกต่อสิ่งดี ๆ ให้แก่กันในชุมชน โดยที่ผู้แนะนำไม่จำเป็นต้องลงทุนสต็อกสินค้าเอง
เปิดใจร่วมกันสร้างระบบนิเวศของคนไทย เพื่อคนไทย
คุณเหลี่ยงได้ให้ข้อคิดสำคัญว่า การพัฒนาแอปพลิเคชันขึ้นมาในปัจจุบันไม่ใช่เรื่องยาก แต่สิ่งสำคัญคือ การเปิดใจเรียนรู้สิ่งใหม่และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม หลายคนมักจะกังวลว่าระบบจะใช้งานยากจนปิดกั้นโอกาสของตัวเอง ทั้งที่ในความเป็นจริงเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมา เกษตรกรจำนวนมากก็สามารถเรียนรู้การเล่นสื่อสังคมออนไลน์และการไลฟ์สดจนสร้างรายได้เสริมได้อย่างยอดเยี่ยม ทุกอย่างล้วนเริ่มต้นจากการทดลองทำ
แอปแบ่งเบาได้ผ่านการทดสอบใช้งานจริงจากกลุ่มเกษตรกรและร้านค้าในต่างจังหวัด ซึ่งผลลัพธ์พบว่าระบบถูกออกแบบมาให้เข้าใจง่าย สั่งซื้อและจัดการได้ไม่ซับซ้อน เพราะเน้นความจริงใจและการดูแลอย่างใกล้ชิด
ในปัจจุบัน ร้านค้าที่เป็นที่รู้จักในกลุ่มเกษตรกรอย่าง “ความสุขการเกษตร” ก็ได้นำสินค้าคุณภาพ เช่น ใบมีดตัดหญ้าคนตีเหล็ก เข้าไปวางจำหน่ายในแอปพลิเคชันแบ่งเบาเรียบร้อยแล้ว และเนื่องจากแพลตฟอร์มนี้ไม่มีการเก็บค่า GP ทางร้านจึงสามารถทำราคาพิเศษที่คุ้มค่ากว่าเพื่อมอบประโยชน์ให้แก่ผู้บริโภค นอกจากนี้ในอนาคตยังมีแผนที่จะแนะนำสินค้าใหม่ ๆ เช่น เอ็นตัดหญ้าคุณภาพสูง และการจัดกิจกรรมสิทธิประโยชน์พิเศษร่วมกับทางสื่อเกษตรสัญจรเพื่อสร้างความสุขและรอยยิ้มให้กับสมาชิกในแพลตฟอร์มอีกด้วย
บทสรุป
แอปพลิเคชัน “แบ่งเบา” พัฒนาขึ้นมาเพื่อเป็น “พื้นที่ปลอดภัย” และเป็นตลาดชุมชนบนโลกดิจิทัลที่ช่วยดูแลผลประโยชน์ของคนไทย ให้เม็ดเงินและผลตอบแทนหมุนเวียนอยู่ภายในประเทศและกระจายสู่ท้องถิ่นได้อย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย
นี่คือแพลตฟอร์มที่รวมเอาผู้ผลิต ผู้ซื้อ และผู้แนะนำ เข้ามาอยู่ในระบบนิเวศทางเศรษฐกิจร่วมกันอย่างเกื้อกูล หากคุณเป็นเกษตรกรที่มองหาสินค้าคุณภาพดีตรงจากโรงงาน เป็นผู้ผลิตชุมชนที่อยากขยายช่องทางขาย หรือเป็นผู้ที่อยากสร้างรายได้เสริม แพลตฟอร์มแบ่งเบาคืออีกหนึ่งทางเลือกดี ๆ ที่พร้อมจะเข้ามา “แบ่งเบา” ภาระและสร้างความยั่งยืนให้กับวิถีเกษตรกรไทย มาร่วมเปิดใจดาวน์โหลดและขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนไปด้วยกันครับ
………………………………………
เกษตรสัญจร สื่อเกษตรยุคใหม่ แหล่งข้อมูลสาระที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
รวมเรื่องเด็ด เกษตรกูรู ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร
ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ :
𝗙𝗮𝗰𝗲𝗯𝗼𝗼𝗸: เกษตรสัญจร
𝗬𝗼𝘂𝗧𝘂𝗯𝗲: youtube.com/c/Kasetsanjorn
𝗧𝗶𝗸𝗧𝗼𝗸: tiktok.com/@kasetsanjorn
𝗦𝗵𝗼𝗽𝗲𝗲: shopee.co.th/kasetsanjorn
𝗟𝗜𝗡𝗘 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹: @kasetsanjorn
𝗕𝗹𝗼𝗰𝗸𝗱𝗶𝘁: blockdit.com/kasetsanjorn/
𝗧𝘄𝗶𝘁𝘁𝗲𝗿: twitter.com/kasetsanjorn/
𝗪𝗲𝗯𝘀𝗶𝘁𝗲: kasetsanjorn.com
