พ่อฉลอง ธีรวัฒน์ อรุณ เกษตรกรผู้เลี้ยงผึ้งชันโรง ที่ จ.สงขลา พ่อฉลองเลี้ยงผึ้งกับชันโรง เป็นอาชีพเสริมควบคู่กับอาชีพรับเหมาติดตั้งไฟฟ้า ส่งน้ำผึ้งชันโรงขายที่ประเทศจีน จนปัจจุบันอาชีพเลี้ยงผึ้งชันโรงสร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำจนแซงรายได้หลักไปแล้ว

ศึกษาวิธีการเลี้ยงผึ้งโพรงกับชันโรงมาจากที่ไหน ?

พ่อฉลองเคยไปศึกษาดูงานเรื่องการปลูกพริกไทยแล้วที่สวนพริกไทยมีการเลี้ยงผึ้งชันโรงควบคู่ไปด้วยจึงสนใจและศึกษาการเลี้ยงผึ้งชันโรงตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา โดยศึกษาวิธีการเลี้ยง อาหารที่ชันโรงทาน และวิธีการเก็บน้ำผึ้ง และเริ่มต้นทำรังชันโรงเองขยายพันธุ์ไปเรื่อย ๆ จนปัจจุบันมีมากกว่า 300 ลัง

ผึ้งโพรงกับชันโรงเลี้ยงยากมั้ย ?

การเลี้ยงผึ้งโพรงกับชันโรงเลี้ยงไม่ยาก โดยทำกล่องไม้สำหรับให้ผึ้งกับชันโรงเข้าไปอยู่และทำหลังคาสำหรับกันน้ำเวลาที่ฝนตก และบริเวณด้านล่างจะใส่น้ำไว้ในถังสีบริเวณฐานเพื่อกันแมลงประเภทมดเข้ามาทำลายรัง โดยสามารถปล่อยให้ผึ้งกับชันโรงออกไปหากินเองและเมื่อถึงเวลาก็จะกลับเข้ารังโดยอัตโนมัติ

อยากเลี้ยงชันโรงควรเริ่มต้นยังไง ?

การเลี้ยงชันโรงควรเริ่มจากการสร้างรัง โดยจะใช้กล่องไม้มาทำเป็นรัง และสามารถหาตัวชันโรงมาเลี้ยง ซึ่งชันโรงจะมี 3 แบบ คือ ชันโรงขนเงิน หลังลาย และปากหมู ซึ่งจะมีสีและขนาดตัวที่แตกต่างกัน

หากไม่สามารถทำรังชันโรงได้เอง จะมีรังชันโรงจำหน่ายพร้อมกับพ่อแม่พันธุ์ โดยราคาเฉลี่ยอยู่ที่ลังละ 1,500 บาท แต่หากไม่มีทุนสามารถทำรังได้เองและหาพ่อแม่พันธุ์ชันโรงจากธรรมชาติได้

การหารังชันโรงที่อยู่ในป่าตามธรรมชาติ

ชันโรงที่อยู่ในป่าตามธรรมชาติมักจะอยู่ตามต้นไม้ที่ผุ ๆ มีโพรงที่มีรูสำหรับเข้าไปอยู่อาศัย เมื่อเจอรังในป่าสามารถเก็บไข่กลับมาใส่รังที่เตรียมไว้โดยที่ไม่ต้องกังวลว่ามีไข่นางพญาติดมามั้ย และหาพลาสติกมาปิดกล่องด้านบน พร้อมกับนำไปวางไว้ในสวน ประมาณ 1 ปีจะเริ่มเก็บผลผลิตจากน้ำผึ้งชันโรงได้หลังจากนั้นจะเก็บเป็นประจำทุก ๆ 2 หรือ 6 เดือน

เทคนิคการทำรังชันโรงให้แข็งแรง

ไม้ที่ใช้สำหรับทำรังชันโรงไม่ควรใช้ไม้อัด ควรใช้ไม้ป่าทั่วไป เช่น ไม้สะเดา ไม้กระท้อน เนื่องจากไม้อัดจะมีการใช้สารเคมีทำให้ชันโรงที่อ่อนไหวต่อสารเคมีตายได้

ปัจจุบันราคาน้ำผึ้งชันโรงเป็นยังไงบ้าง ?

น้ำผึ้งชันโรงจะขายเป็นซีซี ราคาเฉลี่ยอยู่ที่ซีซีละ 1-2 บาท และหากนำไปขายที่ประเทศจีนจะได้ราคาที่ซีซีละ 8 บาท โดยน้ำผึ้งชันโรง 1 ขวดจะมีปริมาณ 1,000 ซีซี สามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรได้เป็นอย่างดี

เทคนิคการล่อผึ้งโพรงให้เข้ามาอยู่ในลัง

ที่ฟาร์มจะมีลังสำหรับเลี้ยงผึ้งโพรงจำหน่ายโดยลังเปล่าจะอยู่ที่ราคา 700 บาท และลังที่มีตัวผึ้งอาศัยอยู่จะอยู่ที่ราคา 3,000 บาท ซึ่งหากซื้อลังเปล่าไปสามารถล่อผึ้งเข้ามาอยู่ในรังได้ โดยใช้ฟีโรโมนหรือขี้ผึ้งนำไปทาที่ลังและใช้ไฟเผาเล็กน้อยให้ขี้ผึ้งซึมเข้าไปในลังไม้ จากนั้นนำไปตั้งไว้ในที่ร่มเพื่อล่อให้ผึ้งเข้ามาอาศัย โดยน้ำผึ้งจะเก็บได้ 1 ครั้งต่อปี ได้ปริมาณน้ำผึ้งประมาณ 3 ขวด จำหน่ายได้ขวดละประมาณ 500 บาท

เทคนิคการเลี้ยงชันโรงให้ได้ผลดี

การเลี้ยงชันโรงควรวางลังกระจายเพื่อความสมบูรณ์ของชันโรง เพราะหากวางติดกันมากเกินไปจะทำให้ชันโรงแย่งกันหากิน ควรมีการวางกระจายเพื่อให้ชันโรงโตไวและหาผลผลิตได้มากขึ้น โดยชันโรงจะช่วยผสมเกสรให้กับพืชผักที่ปลูกไว้ ซึ่งที่สวนจะปลูกเสาวรสและชันโรงจะช่วยผสมเกสรทำให้ได้ผลผลิตที่มากขึ้น

ข้างในรังชันโรงมีอะไรบ้าง ?

ภายในรังของชันโรงจะประกอบไปด้วย ไข่อ่อน ไข่แก่ ไข่นางพญา ผึ้งงาน เกษรดอกไม้ที่ชันโรงเก็บมาเป็นอาหาร ซึ่งวิธีเก็บน้ำผึ้งชันโรงจะตัดเอาเฉพาะส่วนที่เป็นน้ำผึ้งออกมาและปล่อยให้ชันโรงขยายพันธุ์และผลิตน้ำผึ้งชันโรงต่อไป โดยที่ฟาร์มมีทั้งลังเปล่าและลังพร้อมพ่อแม่พันธุ์สำหรับมือใหม่ที่สนใจ