พี่ยา ชัยยา อภิจำนงเจริญ เกษตรกรเจ้าของสวน สยามวานิลลาอาข่าดอยตุง อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย มีประสบการณ์ในการปลูกวานิลลามากถึง 18 ปี ในพื้นที่สวนวานิลลา 2 ไร่ จำนวนต้นวานิลลามากถึง 6,000 กว่าต้น
ก่อนที่จะปลูกวานิลลาทำอาชีพอะไรมาก่อน ?
พี่ยาเคยทำอาชีพเป็นครูอัตราจ้างและเป็นเกษตรกรมาก่อนที่จะปลูกต้นวานิลลา และทางโครงการพัฒนาดอยตุงได้นำต้นวานิลลามาให้ทดลองปลูก หลังจากที่ปลูกได้ 3 ปีเริ่มมีผลผลิตและได้ส่งให้กับโครงการหลวง
พื้นที่ไหนเหมาะสำหรับปลูกวานิลลา
ต้นวานิลลาจัดเป็นพืชตระกูลเดียวกับกล้วยไม้ จะชอบอากาศร้อนชื้นซึ่งภาคใต้เป็นภาคที่เหมาะสำหรับการปลูกวานิลลามากที่สุด
วิธีการปลูกต้นวานิลลามีขั้นตอนยังไงบ้าง ?
การปลูกวานิลลามีหลายวิธี ทั้งการปลูกในกระถางหรือปลูกลงดินในแปลงให้ยอดไต่ขึ้นไปตามต้นไม้แต่ต้องมีเวลาดูแลไม่ให้ไต่ขึ้นไปสูงมากเกินไป เนืื่องจากต้นวานิลต้องใช้คนช่วยผสมเกสรถึงจะติดฝัก หากยอดวานิลลาสูงเกินไปจะทำให้ผสมเกสรได้ลำบาก ควรให้ยอดอยู่ที่ระดับสายตา ประมาณไม่เกิน 1.5-2 เมตร จึงจะเหมาะสำหรับการปสมเกสรและการดูแล
วิธีทำโรงเรือนสำหรับปลูกต้นวานิลลา
โรงเรือนสำหรับปลูกต้นวานิลลาจะใช้ยางรถยนต์และเสาปูน โดยวางยางรถยนต์ไว้ด้านล่างรองด้วยใบไม้แห้งและกาบมะพร้าวแห้ง ซึ่งตต้นวานิลลาจะชิบดินที่มีรูพรุนเพื่อให้รากสามารถชอนไชได้ เพราะรากของต้นวานิลลาจะไม่ได้แทงลงไปในดินจะใช้รากหากินบนผิวดิน เพราะฉะนั้นกิ่งไม้แห้ง ใบไม้แห้ง มะพร้าวสับ กากะพร้าวสับ จึงเหมาะสำหรับการนำไปปลูกต้นวานิลลา ซึ่งต้นวานิลลาเป็นต้นไม้ที่ตายยาก หลังจากปลูกประมาณ 1-2 เดือน รากจะเริ่มแตกใหม่
การปลูกต้นวานิลลาแบบเลื้อยขึ้นต้นไม้
นอกจากการปลูกต้นวานิลลาแบบใช้เสาปูนแล้ว สามารถปลูกต้นวานิลลาให้เลื้อยขึ้นต้นไม้ได้ โดยพี่ยาจะเลือกปลูกให้เลื้อยไปตามต้นวาสนา เนื่องจากเป็นต้นไม้ที่ตายยากและต้นวานิลลาเลื้อยเกาะได้ดี โดยต้องคอยดูแลไม่ให้เลื้อยสูงเกินไปและคอยดูแลอย่าให้ได้รับแดดจัดเพราะจะทำให้ต้นวานิลลามีสีเหลืองซีด
วิธีการผสมเกสรต้นวานิลลา
การผสมเกสรจะเริ่มผสมในช่วงเดือน กุมภาพันธ์-เมษายน โดยจะผสมเกสรทุก ๆ วันในตอนเช้าก่อนเที่ยง หลังจากผสมเกสรจะใช้ระยะเวลาในการรอให้ฝักวานิลลาแก่ประมาณ 8-9 เดือน โดยต้นวานิลลา 1 พวงจะมีฝักวานิลลาประมาณ 5-10 ฝัก โดยดูแลไม่ได้ติดฝักเยอะจนเกินไปเพราะจะทำให้ฝักวานนิลลามีขนาดเล็ก
ต้นวานิลลาใช้พื้นที่ปลูกเยอะมั้ย ?
พี่ยาใช้พื้นที่จำนวน 2 ไร่ในการปลูกต้นวานิลลา โดยปลูกใต้ต้นและใช้ร่มไม้เป็นตัวช่วยในการยังแดด ใช้ระยะห่างในการปลูกของเสาปูน 1.50×1.50 เมตร หรือถ้ามีพื้นที่จำกัดสามารถปลูกในระยะ 1.2×1.2 เมตรได้ ซึ่งการเว้นระยะในการปลูกจะทำให้สะดวกเวลาที่เข้าไปผสมเกสรและดูแลรักษา
ต้นวานิลลาที่ปลูกเป็นสายพันธุ์อะไร ?
พี่ยาปลูกวานิลลาสายพันธุ์แพลนนิโฟเลีย ซึ่งเป็นวานิลลาสายพันธุ์เดียวกับที่มาดากัสกาและอีกสายพันธุ์หนึ่งคือตาฮิติเป็นสายพันธุ์ที่กำลังนำมาทดลองปลูกเพื่อเปรียบเทียบคุณภาพ
วิธีการใส่ปุ๋ยต้นวานิลลา
การปลูกต้นวานิลลาจะใช้ปุ๋ยออร์แกนิคและปุ๋ยคอก และใช้ใบไม้แห้ง กิ่งไม้แห้ง กาบมะพร้าาวช่วยให้รากเจริญเติบโตและรักษาความชื้น
โรคและแมลงในการปลูกวานิลลามีอะไรบ้าง ?
กรปลูกวานิลลจะมีโรคเชื้อราที่ต้องควรระวัง หากต้นวานิลลาเป็นเชื้อราจะเป็นสีน้ำตาลและแห้งเป็นสีดำ แต่ไม่ได้พบในปริมาณมาก นอกจากนั้นศัตรูตัวฉกาจของต้นวานิลลาจะเป็นหอยทากและตัวหนอนบุ้งที่จะคอยกินยอดอ่อน
ต้นวานิลลาใช้เวลาปลูกนานมั้ย ?
การปลูกต้นวานิลลาถ้าใช้ต้นที่เป็นเถาสั้นจะใช้เวลาปลูก 4 ปีขึ้นไป แต่ถ้าใช้ต้นพันธุ์ที่มีเถายาวประมาณ 1 เมตร จะให้ผลผลิตภายใน 2 ปี ระยะเวลาในการแก่ขิงฝักจะใช้เวลา 8-9 เดือน หลังจากที่เก็บฝักวานิลลาแล้วจะนำไปบ่มให้เป็นฝักแห้งต่อไป
เทคนิคในการบ่มฝักวานิลลา
ฝักวานิลลาหลังจากเก็บแล้วจะนำมาตากแดดให้แห้งและนำไปบ่ม โดยจะแบ่งเป็นฝักแต่ละเกรดตามแต่ละราคา โดยฝักเกรด A จะมีน้ำหนักฝักดิบประมาณ 15-20 กรัม หลังจากเสร็จแล้วน้ำหนักของฝักจะเหลือประมาณ 3-6 กรัม โดยสามารถนำไปใช้เป็นส่วนผสมในการแต่งกลิ่นอาหารและเครื่องดื่มได้เลย โดยผ่าฝักและขูดเอาเมล็ดด้านใน สามารถช่วยแต่งกลิ่นเบเกอรี่และเครื่องดื่มได้หลากหลายชนิด โดยกลิ่นจะเริ่มหอมหลังจากบ่มได้ประมาณ 2 อาทิตย์ขึ้นไป
ราคาฝักวานิลลาขายยังไงบ้าง ?
วานิลลาที่บ่มแล้วจะขายเป็นฝัก โดยแบ้่งเป็นเกรด A,B,C,2A,1A หรือตกเกรด ซึ่งราคาฝักวานิลลาแบ่งเป็นราคาดังนี้
เกรด 2A ราคาประมาณฝักละ 250 บาท
เกรด 1A ราคาประมาณฝักละ 200 บาท
เกรด B ราคาประมาณฝักละ 150 บาท
เกรด C ราคาประมาณฝักละ 100 บาท
ฝักตกเกรด ราคาประมาณฝักละ 50 บาท
โดยจะมีโปรโใชั่น หากซื้อหลายฝักก็แถมไปให้ด้วย เช่นซื้อ 10 ฝักแถม 1 ฝัก หรือซื้อในปริมาณที่มากก็จะแถมเยอะตามไปด้วย
มีบริษัทรับซื้อฝักวานิลลามั้ย ?
ส่วนมากจะเป็นโรงแรมในเกาะสมุย ภูเก็ต กรุงเทพฯ เชียงใหม่ โดยจะคอยทยอยสั่งซื้อเป็นออร์เดอร์ในแต่ละเดือนเป็นประจำ
นอกจากขายฝักวานิลลาแล้วสามารถนำไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อะไรบ้าง ?
ผลิตภัณฑ์ของต้นวานิลลานอกจากจำหน่ายฝักที่บ่มแล้ว จะมีน้ำผึ้งวานิลลาใช้สำหรับการแต่งกลิ่นในการดื่มการแฟหรือดื่มนม มีวานิลลาสกัดที่ใช้สำหรับการแต่งกลิ่น และมีน้ำตาลวานิลลา
ทำไมวานิลลาถึงได้ฉายาว่าทองคำเขียว
สาเหตุที่คนส่วนใหญ่ให้ฉายาวานิลลาว่าทองคำเขียว เนื่องจากเป็นพืชเศรษฐกิจที่สามรรถสร้างรายได้ดีให้กับเกษตรกร เนื่องจากมีราคาที่ค่อนข้างสูง โดยปัจจุบันกำลังมีการพัฒนากลุ่มให้การปลูกวานิลลามีคุณภาพและขยายสู่ตลาดโลกต่อไป
อยากปลูกวานิลลาใช้ทุนเยอะมั้ย ?
การปลูกต้นวานิลลาในช่วงเริ่มต้นค่อนข้างใช้ทุนสูงเนื่องจากต้นพันธุ์ยังมีราคาค่อนข้างแพง แต่หากได้ผลผลิตแล้วถือว่าคุ้มค่า หากเปิดร้านกาแฟและอยากปลูกไว้ใช้เอง สามารถเริ่มต้นปลูกแค่ 40-50 ต้นได้ แต่หากต้องการปลูกในเชิงพาณิชย์สำหรับคนที่สามารถเริ่มต้นปลูกในปริมาณ 2-3 ไร่ได้ จะสามารถสร้างรายได้เยอะมากขึ้น
หากสนใจต้นพันธุ์ ฝักวานิลลา และผลิตภัณฑ์แปรรูปจากสยามวานิลลาอาข่าดอยตุง สามารถติดต่อได้ที่
หมายเลข 088-403-0839
Facebook : อินทรีย์ เหนือเมฆ , สยาม วานิลลา อาข่า ดอยตุง , รัฐวิสาหกิจชุมชน สยามวานิลลา อาข่าดอยตุง
………………………………………
เกษตรสัญจร สื่อเกษตรยุคใหม่ แหล่งข้อมูลสาระที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
รวมเรื่องเด็ด เกษตรกูรู ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร
ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ :
𝗙𝗮𝗰𝗲𝗯𝗼𝗼𝗸: เกษตรสัญจร
𝗬𝗼𝘂𝗧𝘂𝗯𝗲: youtube.com/c/Kasetsanjorn
𝗧𝗶𝗸𝗧𝗼𝗸: tiktok.com/@kasetsanjorn
𝗦𝗵𝗼𝗽𝗲𝗲: shopee.co.th/kasetsanjorn
𝗟𝗜𝗡𝗘 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹: @kasetsanjorn
𝗕𝗹𝗼𝗰𝗸𝗱𝗶𝘁: blockdit.com/kasetsanjorn/
𝗧𝘄𝗶𝘁𝘁𝗲𝗿: twitter.com/kasetsanjorn/
𝗪𝗲𝗯𝘀𝗶𝘁𝗲: kasetsanjorn.com
