หน้าร้อนแบบนี้ ดินในหลายพื้นที่มักมีค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) เปลี่ยนแปลง เพราะอุณหภูมิสูงทำให้จุลินทรีย์ในดินทำงานหนัก ส่งผลให้ดินมีความเป็นกรดมากขึ้น หรือบางพื้นที่ที่ใช้น้ำบาดาลบ่อย ๆ ดินก็อาจกลายเป็นด่างได้เช่นกัน!
.
แล้วทำไมต้องใส่ใจเรื่องค่า pH ดิน? เพราะค่า pH มีผลต่อ “การดูดซึมธาตุอาหาร” ของพืชโดยตรง! ถ้าค่า pH ไม่เหมาะสม ต่อให้ใส่ปุ๋ยดีแค่ไหน พืชก็ไม่สามารถดูดซึมสารอาหารได้เต็มที่
.
ค่า pH ที่เหมาะสำหรับผักส่วนใหญ่จะอยู่ระหว่าง 6.0 – 6.8 โดยมีค่ากลางๆ หรือค่ากรดอ่อนๆ ซึ่งตัวอย่างผักที่ชอบดินกรดอ่อน ได้แก่ ผักกาดหอม ผักชี ต้นหอม กะหล่ำปลี ฯลฯ หรือ ผักบางชนิด เช่น กระเจี๊ยบเขียว หรือพริก ทนดินที่ค่าด่างเล็กน้อยได้
.
สาเหตุที่ต้องใส่ใจค่า pH ดินในฤดูร้อน เนื่องจากในสภาพอากาศร้อนจัด ดินจะสูญเสียน้ำเร็วทำให้ความเข้มข้นของเกลือแร่เปลี่ยน ปฏิกิริยาของจุลินทรีย์ลดลงทำให้เกิดการย่อยสลายอินทรียวัตถุผิดปกติ และการใช้ปุ๋ยเคมีบ่อยเกินไป จพทำให้ดินเสื่อม และเปลี่ยนเป็นกรดหรือด่างผิดธรรมชาติ ซึ่งผลที่ตามมา จะทำให้รากพืชไม่สามารถดูดซึมแร่ธาตุสำคัญ เช่น N, P, K, Ca, Mg ได้แม้อยู่ในดิน!
.
ค่า pH ที่เหมาะสมกับผักส่วนใหญ่ได้แก่
- ผักกินใบ เช่น ผักกาดขาว ผักบุ้ง คะน้า ค่า pH ควรอยู่ที่ 6.0 – 6.8
- ผักกินผล เช่น พริก มะเขือเทศ แตงกวา ค่า pH ควรอยู่ที่ 6.0 – 7.0
- ผักราก เช่น หัวไชเท้า แครอท ค่า pH ควรอยู่ที่ 5.8 – 6.5
ซึ่งหากค่า pH ต่ำกว่า 5.5 = ดินเป็นกรดจัด และ ค่า pH มากกว่า 7.5 = ดินด่างจัด
.
เทคนิคปรับค่า pH ดินให้เหมาะกับการปลูกผักในฤดูร้อน
1. หากดินเป็นกรด (ค่าpH น้อยกว่า 6.0) ควรแก้ด้วยวิธีดังนี้
– หว่าน ปูนขาว หรือ โดโลไมต์ อัตรา 300–500 กก./ไร่
– เติม แกลบดำ ปุ๋ยคอกเก่า ปุ๋ยหมักพืชสด ช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุให้ดินฟื้นตัว
– ใช้น้ำหมักจุลินทรีย์ EM ผสมน้ำรดดินสัปดาห์ละ 1 ครั้ง
ซึ่งควรปรับค่า pH ของดินล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วันก่อนปลูก เพื่อให้ดินเซ็ตตัว
.
2. ดินเป็นด่าง (ค่า pHมากกว่า 7.5) มีวิธีแก้ไขดังนี้
– ใส่ปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง หรือ เศษใบไม้หมัก เพื่อช่วยปล่อยกรดอินทรีย์ออกมา ลดค่า pH โดยธรรมชาติ
– หว่านกำมะถันผงเล็กน้อย (ไม่เกิน 50 กก./ไร่) ทุก 6 เดือน
– ใช้น้ำหมักจาก เศษสับปะรด หรือ มะนาว ซึ่งมีฤทธิ์เป็นกรดอ่อน ผสมน้ำรดบริเวณโคนต้น
ซึ่งหากดินเป็นด่างควรหลีกเลี่ยงการใช้น้ำบาดาลด่างๆ รดพืช
.
การปลูกผักหน้าร้อนให้ได้ผลผลิตดี ไม่ได้อยู่ที่ปุ๋ยอย่างเดียว แต่อยู่ที่ดินที่สมดุลและมีชีวิต ช่วงอากาศร้อนแบบนี้ ควรเริ่มจากการตรวจเช็คค่า pH ของดิน เพื่อดูว่าสภาพดินเหมาะสมกับการปลูกผักหรือไม่ หากดินเป็นกรดหรือด่างเกินไป อาจทำให้พืชดูดซึมธาตุอาหารได้ไม่เต็มที่ เมื่อปรับสมดุลดินให้ดี ฟื้นฟูให้ดินมีชีวิต ผลผลิตที่ได้ก็จะต่างออกไปอย่างชัดเจนครับ
………………………………………
เกษตรสัญจร สื่อเกษตรยุคใหม่ แหล่งข้อมูลสาระที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
รวมเรื่องเด็ด เกษตรกูรู ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร
ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ :
𝗙𝗮𝗰𝗲𝗯𝗼𝗼𝗸: เกษตรสัญจร
𝗬𝗼𝘂𝗧𝘂𝗯𝗲: youtube.com/c/Kasetsanjorn
𝗧𝗶𝗸𝗧𝗼𝗸: tiktok.com/@kasetsanjorn
𝗦𝗵𝗼𝗽𝗲𝗲: shopee.co.th/kasetsanjorn
𝗟𝗜𝗡𝗘 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹: @kasetsanjorn
𝗕𝗹𝗼𝗰𝗸𝗱𝗶𝘁: blockdit.com/kasetsanjorn/
𝗧𝘄𝗶𝘁𝘁𝗲𝗿: twitter.com/kasetsanjorn/
𝗪𝗲𝗯𝘀𝗶𝘁𝗲: kasetsanjorn.com
