พี่ธีรพล เกษตรกรผู้ทำสวนมะกรูดระยะชิด ที่ อ.บ้านหมอ จ.สระบุรี ปลูกมะกรูดแบบตัดใบขาย เริ่มต้นทำเสริมจากงานประจำ จนตัดสินใจลาออกจากงานหันมาทำสวนมะกรูดเต็มรูปแบบ
ปลูกมะกรูดมานานหรือยัง ?
พี่ธีรพลเริ่มต้นปลูกมะกรูดมา 3 ปีกว่า และกำลังจะเข้าสู่ปีที่ 4 ก่อนหน้าที่จะมาทำสวนมะกรูดเริ่มต้นจากการเป็นมนุษย์เงินเดือน ทำงานบริษัท และสนใจในอาชีพเกษตร จึงเริ่มต้นศึกษาการปลูกมะกรูดเป็นอาชีพควบคู่ไปกับการทำงานประจำ
พี่ธีรพลเริ่มต้นนำต้นมะกรูดมาลงปลูก โดยแบ่งเวลาจากการทำงานเป็นกะ จะมาดูแลสวนมะกรูดในช่วงเวลา 10 โมง – 11 โมง มาดูแลมะกรูดในแปลง และกลับไปพักผ่อนช่วงเย็นจะกลับมาดูแลแปลงต่อ และไปทำงานประจำในช่วงเวลา 2 ทุ่ม
เป็นระยะเวลาปีกว่า ที่พี่ธีรพลแบ่งเวลาในการทำงานประจำควบคู่ไปกับการดูแลสวนมะกรูด จนมองว่าอยากให้ต้นมะกรูดเต็มแปลงแต่ไม่ค่อยมีเวลาดูแลเต็มที่ จึงตัดสินใจลาออกจากงานประจำ และหันมาทำอาชีพปลูกมะกรูดแบบตัดใบอย่างเต็มตัวจนปัจจุบัน
ทำไมถึงตัดสินใจลาออกจากงาน ?
พี่ธีรพลมองว่า อาชีพการปลูกมะกรูดตัดใบเป็นอาชีพที่มั่นคงและได้เป็นนายตัวเอง จึงตัดสินใจลาออกมาทำสวนมะกรูดตัดใบ และตั้งปณิธานว่า ถ้าลาออกมาทำการเกษตรแล้วล้มเหลวแสดงว่ายังใช้ความอุตสาหะไม่พอ
โดยในช่วงเวลาที่ตัดสินใจลาออกจากงาน ทางครอบครัวไม่เห็นด้วย เนื่องจากยังมองไม่เห็นช่องทางในการจำหน่ายมะกรูดเนื่องจากมีกินกันแทบทุกบ้าน แต่พี่ธีรพลได้ศึกษษตลาดและไปเรียยรู้จากสวนมะกรูดมาแล้ว ในตลาดยังไม่พอขาย จึงมั่นใจว่าอาชีพการปลูกมะกรูดตัดใบขายเป็นอาชีพที่สามารถสร้างรายได้ให้กับทางครอบครัว
ทำไมถึงตัดสินใจเลือกปลูกมะกรูด ?
มะกรูดเป็นพืชที่ต้องรับประทานกันทุกครัวเรือน มีความต้องการในตลาดสูง และไม่ค่อยมีคนปลูก จึงเป็นแรงบันดาลใจที่ทำให้ตัดสินใจเลือกที่จะปลูกมะกรูด
เริ่มต้นปลูกมะกรูดครั้งแรกที่เท่าไหร่ ?
ในช่วงระหว่างทำงานพี่ธีรพลเริ่มต้นปลูกมะกรูดครั้งแรก ในพื้นที่ 2 งาน จนมีความรู้และประสบการณ์ในการปลูกมะกรูดจึงเริ่มขยายพื้นที่ โดยซื้อกิ่งพันธุ์มะกรูดเป็นมะกรูดเกษตร ราคาต้นละประมาณ 30 กว่าบาท ประมาณ 300 – 400 ต้น และเริ่มขยายต้นพันธุ์ในแปลงไปเรื่อย ๆ
ในครั้งแรกพี่ธีรพลเคยนำเมล็ดมะกรูดมาปลูก แต่ไม่ตอบโจทย์ เนื่องจากมีหนามค่อนข้างยาว ทำให้ยากต่อการดูแล จึงตัดสินใจตัดทิ้ง ทั้งที่ปลูกได้ระยะเวลา 4 – 5 ปีแล้ว และยังไม่ถอดใจจึงศึกษาวิธีการปลูกมะกรูดเพิ่มเติมและตัดสินใจนำต้นมะกรูดเกษตรแบบที่มีหนามน้อยมาปลูก
มะกรูดเสียบยอดแตกต่างจากมะกรูดเพาะเมล็ดอย่างไร ?
มะกรูดจะไม่มีการแบ่งสายพันธุ์อย่างชัดเจน แต่จะมีมะกรูดที่หนามสั้นและหนามยาว ซึ่งการเพาะมะกรูดจากเมล็ด เมื่อต้นเริ่มโตจะมีหนามค่อนข้างยาว ทำให้ยากต่อการเก็บและการดูแล แต่ต้นมะกรูดเสียบยอดจะเป็นต้นที่มีการคัดสายพันธุ์มาแล้ว ทำให้บนยอดไม่ค่อยมีหนาม ทำให้คนที่นำไปปลูกต่อมีขนาดหนามที่สั้นลงไปเรื่อย ๆ จนหนามสั้นติดกิ่ง
มองการตลาดมะกรูดอย่างไร ?
พี่ธีรพล เริ่มต้นจากการนำใบมะกรูดสวย ๆ ไปนำเสนอขายกับพ่อค้า และได้ทำการตลาดในโซเชียล โดยการขายกิ่งพันธุ์ เมื่อขายดีมากขึ้น จึงแบ่งกิ่งพันธุ์มะกรูดไปจำหน่ายและขยายเพิ่มในแปลงไปด้วย
การปลูกมะกรูดระยะชิดคืออะไร ?
การปลูกมะกรูดตัดใบระยะชิด คือ การปลูกมะกรูดเพื่อที่ให้ปริมาณการปลูกต่อรอบได้ปริมาณผลผลิตที่ค่อนข้างสูงต่อไร่
มะกรูดระยะชิดตามสูตรดั้งเดิมจะปลูกบนหลังร่องแปลง 1 เมตร ปลูก 50 เซนติเมตร สลับฟันปลา แต่พี่ธีรพลไปลองศึกษาจากสวนที่ปลูกมะกรูดรูปแบบนี้ มองว่าชิดเกินไป ทำให้การดูแลรักษาวัชพืชในแปลงลำบาก พี่ธีรพลจึงได้ทดลองปลูกมะกรูดระยะชิด ในรูปแบบของตัวเอง ในระยะ 1 เมตร x 1 เมตร สลับฟันปลา
ข้อดีของการปลูกระยะชิดคือ จะให้ผลผลิตใบมะกรูดต่อไร่ค่อนข้างสูง หากปลูกแบบ 50 เซนติเมตร จะให้ผลผลิตได้มากถึง 800 – 1,000 กิโลกรัมต่อไร่ แต่การปลูกมะกรูดตามวิธีของพี่ธีรพล จะให้ผลผลิตที่ไร่ละ 600 – 800 กิโลกรัมต่อไร่ แต่จะมีข้อดีคือสามารถดูแลจัดการแปลงได้ง่ายขึ้น
ในพื้นที่ 1 งาน สามารถปลูกมะกรูดได้จำนวน 400 ต้น หากมีการดูแลจัดการในการใส่ปุ๋ยและระบบน้ำดี เมื่อครบ 6 เดือน จะสามารถตัดใบมะกรูดขายได้ และจะเริ่มคืนทุนในระยะเวลาประมาณ 1 ปี
การปลูกมะกรูดกับมะนาวแตกต่างกันอย่างไร ?
การปลูกมะนาวจะสามารถเก็บได้แต่ลูกเท่านั้น แต่การลูกมะกรูดสามารถเก็บได้ทั้งใบและหากปล่อยให้ติดลูกก็สามารถเก็บลูกมะกรูดจำหน่ายได้ ซึ่งลูกมะกรูดในตลาดมีความต้องการค่อนข้างสูง นิยมนำไปทำพริกแกงหรือโรงงานแชมพูก็รับซื้อ
ราคากิ่งพันธุ์ที่สวนจำหน่ายที่ราคา ?
ใบมะกรูดตัดเป็นใบติดก้านชั่งเป็นกิโลขาย ราคาหน้าสวนอยู่ที่กิโลกรัมละ 40 – 45 บาท ซึ่งราคากลางของใบมะกรูดในตลาดจะอยู่ที่ราคา 60 – 90 บาท โดยมีพ่อค้ามารับซื้อถึงที่หน้าสวน
ราคากิ่งพันธุ์มะกรูดที่สวนจะจำหน่ายที่กิ่งละ 20 – 25 บาท จะเป็นใบมะกรูดแบบเสียบยอด ใช้ระยะเวลาการเสียบยอดประมาณ 2 เดือน จึงสามารถนำไปจำหน่ายได้ โดยใช้เป็นตอส้มโอนำมาเสียบกับยอดมะกรูด สาเหตุที่เลือกใช้ตอส้มโอเนื่องจากต้นส้มโอใบใหญ่ หากินเก่ง หากนำต้นมะกรูดมาเสียบจะส่งผลให้ใบใหญ่ และหากินแก่งตามไปด้วย
การดูแลมะกรูดควรทำอย่างไร ?
มะกรูดชอบน้ำแต่ไม่ชอบน้ำที่เยอะมากเกินไป หากพื้นที่มีน้ำขังควรทำร่องน้ำ ในช่วงหน้าแล้ง หากดินแห้งจะมีการให้น้ำเพื่อคอยให้ดินชุ่มชื่น การตัดแต่งใบมะกรูดจะเลือกตัดใบที่ยอดมีสีเขียวอ่อนไปทางเข้มเล็กน้อย และหมั่นคุมทรงพุ่มให้มีความสูงจำกัด เพื่อไม่ให้เลยสปริงเกอร์ เนื่องจากจะไปบังเวลาที่ให้น้ำ ทำให้พื้นที่ด้านข้างไม่โดนน้ำ จึงต้องคุมทรงพุ่มให้มีขนาดเตี้ยเพื่อให้ง่ายต่อการให้น้ำและการทำงาน
การดูแลโรคในมะกรูด จะตัดแต่งพุ่มด้านล่างลำต้นให้โล่ง เพื่อป้องกันโรคและแมลงมาทำลาย และคุมทรงพุ่มให้ไม่เกิน 150 เซนติเมตร หากมีการตัดแต่งใบมะกรูดทิ้งจะตัดคลุมบริเวณโคนต้น เพื่อให้เป็นปุ๋ยและสำหรับคลุมหญ้าในต้นมะกรูด
ปัญหาในการปลูกมะกรูดมีอะไรบ้าง ?
ในช่วงหน้าฝน มะกรูดจะมีโรคแคงเกอร์ และมีศัตรูพืชคือ เพลี้ยไฟ ไรแดง หนอนชอนใบ โดยในสวนจะเน้นการจัดการแบบอินทรีย์ร่วมกับแบบเคมี เนื่องจากบริเวณแปลงใกล้เคียงมีการใช้เคมี ทำให้แมลงดื้อยา จึงนำเคมีมาใช้ตัดรอบแมลงเป็นช่วง ๆ และหันมาทำแบบอินทรีย์โดยการใช้ยาเส้น นำส้มควันไม้ ควบคู่ไปด้วย แต่ให้อยู่ภายในมาตรฐาน GAP คือการจัดการเกษตรที่ดีและเหมาะสม
การประสบความสำเร็จในการตัดสินใจทำแปลงมะกรูด
ตั้งแต่ตัดสินใจลาออกจากงาน พี่ธีรพลมองว่า เกินจากเป้าที่ตั้งไว้ เนื่องจากมองว่าจะมีแปลงมะกรูดที่สามารถตัดใบขายได้เท่านั้น แต่ปัจจุบันมีทั้งการจำหน่ายกิ่งพันธุ์ และมีแปลงลูกสวนในเครือข่ายในเขตภาคกลางหลายแปลง
ปัจจุบัน การจำหน่ายกิ่งพันธุ์ในแปลงมียอดจองประมาณ 300,000 ต้น ทำให้ที่สวนผลิตไม่ทัน โดยมีการจำหน่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศ ซึ่งล่าสุดมีการสั่งกิ่งพันธุ์ไปจำหน่ายที่ประเทศลาว จำนวน 5,000 ต้น
แนวคิดในการทำอาชีพปลูกมะกรูดของพี่ธีรพลคือ ทำวันนี้ให้ดีที่สุด ทำงานอย่างมีความสุข โดยการเป็นเจ้านายตัวเอง ได้อยู่กับธรรมชาติ มีเงินและลูกค้าวิ่งเข้าหาเรา เป็นการทำงานอย่างมีความสุข
สำหรับคนที่มีงานประจำและอยากตัดสินใจอยากมาทำการเกษตรแบบเต็มตัว ให้ทดลองทำจากแปลงเล็ก ๆ และหมั่นศึกษาจากคนที่ประสบความสำเร็จ อย่าพึ่งตัดสินใจลาออกจากงาน ให้มีผลผลิตที่พร้อมเก็บจำหน่ายจึงตัดสินใจลาออก
หากสนใจต้นมะกรูด ?
นอกจากการตัดใบมะกรูดจำหน่ายแล้ว ที่สวนยังมีต้นพันธุ์มะกรูดเสียบยอดจำหน่ายในราคาต้นละ 25 บาท และยังมีบริการปลูกให้ถึงสวนสำหรับลูกค้าที่ซื้อต้นพันธุ์มะกรูดในเขตภาคกลางทั้งหมด โดยคิดค่าปลูกแค่ต้นละ 7 บาท พร้อมปุ๋ยรองก้นหลุม
หากสนใจต้นพันธุ์มะกรูดตัดใบหรือต้องการสอบถามความรู้เพิ่มเติม สามารถติดต่อที่ เฟสบุค “สวนมะกรูดระยะชิด สวนเกษตรผสมผสาน อ.บ้านหมอ สระบุรี” หรือโทร 061-872-9388 ได้เลยครับ
………………………………………
เกษตรสัญจร สื่อเกษตรยุคใหม่ แหล่งข้อมูลสาระที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
รวมเรื่องเด็ด เกษตรกูรู ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร
ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ :
𝗙𝗮𝗰𝗲𝗯𝗼𝗼𝗸: เกษตรสัญจร
𝗟𝗜𝗡𝗘 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹: @kasetsanjorn
𝗕𝗹𝗼𝗰𝗸𝗱𝗶𝘁: blockdit.com/kasetsanjorn/
𝗬𝗼𝘂𝗧𝘂𝗯𝗲: youtube.com/c/Kasetsanjorn
𝗧𝗶𝗸𝗧𝗼𝗸: tiktok.com/@kasetsanjorn
𝗧𝘄𝗶𝘁𝘁𝗲𝗿: twitter.com/kasetsanjorn/
𝗪𝗲𝗯𝘀𝗶𝘁𝗲: kasetsanjorn.com
