ทำความรู้จัก “แหนแดง”

แหนแดง เป็นพืชตระกูลเฟิร์นชนิดลอยน้ำ เจริญเติบโตลอยอยู่บนผิวน้ำในที่ที่มีน้ำขังในเขตร้อนและเขตอบอุ่น อาศัยอยู่ทั่วไปบริเวณ น้ำนิ่ง เช่น คู หนอง บึง แหนแดงที่พบอยู่ทั่วโลกนั้นมีอยู่ 7 ชนิดด้วยกัน ซึ่งประเทศไทยมีอยู่เพียงชนิดเดียว คือ อะซอลล่า พินนาต้า (Azolla pinnata)

ซึ่งต้นแหนแดง ประกอบไปด้วย ลำต้น ราก และใบ แหนแดงมีกิ่งแยกจากลำต้น ใบของแหนแดงเกิดตามกิ่งเรียงสลับกันไป ใบแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือใบบนและใบล่าง มีขนาดใกล้เคียงกัน ใบล่างค่อนข้างโปร่งใส มีคลอโรฟิลล์น้อยมาก ใบบนเป็นสีเขียวมีคลอโรฟิลล์เป็นองค์ประกอบ

ประโยชน์ของ “แหนแดง”

สามารถทดแทน หรือลดการใช้ปุ๋ยไนโตรเจนลงได้
เพิ่มอินทรียวัตถุให้แก่ดิน ทำให้ดินมีความอุดม สมบูรณ์มากขึ้น ปรับปรุงโครงสร้างดินดีขึ้นในระยะยาว 3. ใช้เป็นปุ๋ยอินทรีย์สำหรับพืชผักและไม้ผล
ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยเคมี ลดการดูดตรึง ฟอสเฟตของดิน
ใช้เป็นแหล่งโปรตีนสำหรับเลี้ยงสัตว์ เช่น สัตว์ เคี้ยวเอื้องจำพวกวัว ควาย แพะ รวมทั้งหมู เป็ด ไก่ ปลา เป็นต้น
ลดปริมาณวัชพืชในนาข้าว
มีต้นทุนการผลิตต่ำ อีกทั้งยังเติบโตและขยายพันธุ์ ได้รวดเร็ว แม้เลี้ยงในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ

การขยายพันธุ์ “แหนแดง”

โดยการขยายพันธุ์ของแหนแดงมีอยู่ 2 แบบด้วยกัน คือแบบอาศัยเพศ และแบบไม่อาศัยเพศ

การขยายพันธุ์แบบอาศัยเพศ จะเกิดเมื่อแหนแดงอยู่ในระยะที่พร้อมจะผลิตสปอร์ มีการสร้างเซลล์สืบพันธุ์เป็นเพศผู้และเพศเมียแล้วมาผสมพันธุ์กัน โดยสปอร์จะแก่ในเวลาประมาณ 1 สัปดาห์ จากนั้นจึงเจริญ เป็นต้นอ่อนแหนแดงที่มีโครโมโซมเป็น 2n (diploid)
การขยายพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ เมื่อแหนแดงเจริญเติบโตเต็มที่จะแตกกิ่งแขนงออกจากต้นแม่แบบสลับกัน เมื่อต้นแม่แก่จัดจะมีสีเขียวเข้ม แล้วค่อยๆ เปลี่ยนเป็น สีน้ำตาล กิ่งแขนงย่อยจะหลุดออกมาเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วเจริญเติบโตเป็นต้นใหม่ต่อไป หรืออีกวิธีหนึ่งทำได้โดยการตัดต้น แม่ออกเป็นกิ่งย่อย และส่วนที่ตัดออกมาจะสามารถเจริญเติบโตต่อไปได้ นอกจากนี้ในแปลงเลี้ยงแหนแดง สามารถทำได้โดยการใช้ไม้กวาดไม้ไผ่ หรือใช้ไม้แขนงตีเบาๆ เพื่อให้ต้นแหนแดงฉีกขาดออกจากต้นเดิม ทำให้การขยายพันธุ์เพิ่มปริมาณได้รวดเร็ว

โดยการขยายพันธุ์ทั้ง 2 วิธีนี้สามารถเพิ่มปริมาณของแหนแดงเป็นสองเท่า ภายใน 3 – 5 วัน ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของสภาพแวดล้อม

จากข้อมูลตรงนี้ ก็จะเห็นได้ว่า ในขณะที่ปุ๋ยมีราคาแพง แหนแดงสามารถไปทดแทนปุ๋ยยูเรียได้ ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ดีของชาวเกษตรกรเลยก็ว่าได้ และหากคิดว่า “แหนแดง” คือตัวช่วยใหม่ที่ดี ก็ลองนำไปปรับใช้กับเหมาะพืชที่กำลังปลูกกันดูนะครับ หรือหากมีข้อสงสัยก็ลองติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมที่ กองวิจัยพัฒนาปัจจัยการผลิตทางการเกษตร กรมวิชาการเกษตร โทรศัพท์ 0 2579 7523 ได้เช่นกัน

ขอบคุณข้อมูลบางส่วนจาก : ก้าวไปด้วยกันกับกรมวิชาการเกษตร

https://www.opsmoac.go.th/pattani-article_prov-preview-402891791815

https://www.doa.go.th/ksp/attachment.php?aid=2984

………………………….

เกษตรสัญจร สื่อเกษตรยุคใหม่ แหล่งข้อมูลสาระที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง

รวมเรื่องเด็ด เกษตรกูรู ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร

ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ :

Facebook : เกษตรสัญจร

LINE Official: @kasetsanjorn

Blockdit: blockdit.com/kasetsanjorn/

YouTube : youtube.com/c/Kasetsanjorn

Twitter : twitter.com/kasetsanjorn/