เกษตรกรมือใหม่ปลูกกัญชาอย่างไรให้ถูกกฎหมาย
ตามกฎหมายปัจจุบัน เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรมที่รวมกลุ่มกันเป็นวิสาหกิจชุมชน วิสาหกิจเพื่อสังคม หรือ สหกรณ์การเกษตร สามารถขออนุญาตปลูกกัญชาได้
โดยขออนุญาตร่วมกับหน่วยงานของรัฐที่มีหน้าที่ศึกษาวิจัย หรือจัดการเรียนการสอนทางการแพทย์ เภสัชศาสตร์ วิทยาศาสตร์ หรือเกษตรศาสตร์ หรือหน่วยงานรัฐที่มีหน้าที่ให้บริการทางการแพทย์ การจดตั้งวิสาหกิจชุมชนสามารถทำได้โดยเกษตรกรที่อยู่ในชุมชนเดียวกันต้องรวมกลุ่มกันตั้งแต่ 7 คนขึ้นไป ไม่อยู่ในครอบครัวเดียวกัน และไม่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านเดียวกัน โดยขอจดในกิจการอื่นก่อน เพราะกัญชายังจัดเป็นยาเสพติด ซึ่งการขอจดตั้งวิสาหกิจชุมชนต้องดำเนินกิจการโดยไม่ขัดกับกฎหมายอื่น ทั้งนี้ผู้ที่สนใจสามารถยื่นเอกสารคำขอได้ที่สำนักงานเกษตรอำเภอ ที่วิสาหกิจชุมชนนั้นตั้งอยู่ เมื่อได้รับอนุญาตให้ปลูกกัญชาแล้ว จึงนำใบอนุญาตไปยื่นขอเพิ่มกิจการ ที่สำนักงานเกษตรอำเภอ ที่วิสาหกิจชุมชนจดทะเบียนอยู่
ในส่วนของที่ดินที่จะนำมาปลูกกัญชาก็ต้องเป็นที่ที่ถูกต้องตามกฎหมาย ต้องแสงดงหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ หรือสิทธิครอบครองที่ชอบด้วยกฎหมาย อาจจะเป็นลักษณะของหนังสือยินยอมให้ใช้ที่ดิน หรือมีสัญญาเช่ากับเจ้าของที่ดินก็ได้ โดยระบุว่าให้หน่วยงานรัฐและวิสาหกิจชุมชนเข้ามาใช้ที่ดินปลูกกัญชาได้ ส่วนโรงเรือนปลูกกัญชา จะมีคำถามว่าต้องสร้างแบบไหน ต้องมีระบบควบคุมอะไรบ้าง ส่วนนี้ต้องบอกเลยว่า ไม่ได้มีการกำหนดรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง สามารถขออนุญาตปลูกได้ทั้งในระบบปิด ที่มีการควบคุมแสง อุณหภูมิ หรือปลูกในโรงเรือน Greenhouse ที่มีโรงเรือนตาข่ายหรือมุ้งลวด หรือจะปลูกในระบบเปิดกลางแจ้งก็ได้ ขึ้นกับโครงการ ว่าต้องการผลผลิตในลักษณะใด ความเหมาะสมกับสายพันธุ์ที่ท่านจะปลูก ให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพมาตรฐาน โดยมีการตรวจวิเคราะห์ผลผลิตที่ได้จากการปลูก ทั้งนี้ต้องจัดทำมาตรการรักษาความปลอดภัย การป้องกันการเข้าถึงจากบุคคลภายนอก ซึ่งมีการกำหนดแนวทางการจัดเตรียมสถานที่ปลูก โดยผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการควบคุมยาเสพติดให้โทษ
ปัจจุบันตาม พรบ.ยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562 ยังคงควบคุมให้กัญชาเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 แต่เปิดให้สามารถยื่นขออนุญาตนำไปใช้เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ หรือเพื่อการศึกษาวิจัย ดังนั้น โครงการปลูกกัญชาจะต้องมีการวางแผนให้ครบทั้งกระบวนการตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ นั่นคือ ต้องตั้งวัตถุประสงค์ของการปลูกกัญชาว่า ปลูกเพื่อวัตถุประสงค์อะไร เช่น หากต้องการปลูกกัญชาเพื่อนำไปใช้ทางการแพทย์ ต้องทราบว่าจะผลิตยาอะไร ปริมาณเท่าไร เพื่อคำนวณกลับเป็นจำนวนต้นกัญชาที่ท่านต้องเพาะปลูกให้มีความสอดคล้องกัน มีการกำหนดผู้รับซื้อที่ชัดเจน โดยเป็นลักษณะของ contract farming นั่นเอง
กล่าวโดยสรุปได้ว่าคุณสมบัติของผู้ปลูก คือ
- ต้องมีสถานะเป็นวิสาหกิจชุมชน และดำเนินการร่วมกับหน่วยงานของรัฐ
- มีโครงการ มีแผนการผลิต แผนการใช้ประโยชน์ที่ชัดเจน
- มีสถานที่ปลูกกัญชา ที่มีเอกสารสิทธิ หรือมีสิทธิครอบครองที่ถูกต้องตามกฎหมาย ทั้งนี้ ผู้รับอนุญาตมีหน้าที่ดำเนินการตามโครงการที่ได้ยื่นขออนุญาตไว้ มีหน้าที่กำกับดูแลป้องกันไม่ให้เกิดการสูญหาย หรือการรั่วไหลของกัญชา และที่สำคัญมีหน้าที่จัดทำบัญชีรับจ่ายยาเสพติดให้โทษ เป็นรายเดือนและรายปี สามารถรายงานผ่านระบบเพื่อเสนอรายงานต่อเลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา โดยบัญชีดังกล่าวให้เก็บรักษาไว้และพร้อมที่จะแสดงต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้ทุกเวลา
ทั้งนี้หากประชาชนผู้สนใจสามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ www.cannabis.fda.moph.go.th
เภสัชกรหญิงกัญญารัตน์ เหล่าปิยะสกุล เภสัชกรปฏิบัติการ กลุ่มกำกับดูแลก่อนออกสู่ตลาด
กองควบคุมวัตถุเสพติด สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
