ผักสวนครัว คือ ผักที่ปลูกไว้ในบริเวณบ้านหรือที่ว่างต่าง ๆ ปลูกไว้สำหรับรับประทานเองภายในครอบครัว การปลูกผักสวนครัวไว้รับประทานจะทำให้ผู้ปลูกได้รับประทานผักสดที่อุดมด้วยวิตามิน และเกลือแร่ ลดรายจ่ายในครัวเรือน และปลอดภัยจากสารเคมี
แบ่งเป็น 2 ประเภทหลักคือ ผักสวนครัวอายุสั้น เก็บกิน แล้วปลูกใหม่หมุนเวียนไปตามต้องการ หรือเก็บกินได้เรื่อย ๆ เหมาะกับการปลูกลงในกระถาง และอีกประเภทคืออายุยืนยาว ปลูกแล้วมีผลเก็บกินได้ตลอดทั้งปี ไม่ต้องปลูกใหม่ เหมาะจะปลูกลงดินหรือทำเป็นแนวรั้วได้
ในสภาวะบ้านเมืองที่มีโรคระบาดเช่นนี้ เรามีผักสวนครัวที่ปลูก และโตง่าย 5 ชนิด ที่สามารถปลูก และเก็บกินเองได้ แม้ต้องเก็บตัวอยู่ที่พักอาศัย ที่มีพื้นที่ไม่มากนัก มาแนะนำให้พี่ๆน้องๆ ชาวเกษตรสัญจรลองปลูกกัน
กะเพรา (Holy Basil)
เป็นผักกินใบยอดฮิตริมรั้ว สามารถปลูกได้ในดินทุกประเภท มีกลิ่นหอม เป็นไม้ล้มลุกที่นิยมใช้ปรุงเป็นอาหาร ไม่ว่าจะเป็นกะเพราขาวหรือกะเพราแดง ความสูงของต้นประมาณ 30-60 เซนติเมตร โตเร็ว เลี้ยงง่าย ชอบดินร่วนระบายน้ำได้ดี เพียงโรยเมล็ดทิ้งไว้ 7-10 วัน เมล็ดจะเริ่มงอกเป็นต้นเล็ก ๆ หากขึ้นเบียดกันแน่นควรถอนแยกออกมา เพื่อให้ต้นเป็นพุ่มจึงควรหมั่นเด็ดมาปรุงอาหาร เพราะโดยธรรมชาติเมื่อโตเต็มที่จะเริ่มผลิดอก ติดเมล็ด ทำให้ต้นแก่โทรมเร็ว
โหระพา (Sweet Basil)
เป็นผักที่นิยมกินสด หรือใช้ประกอบอาหารได้หลายอย่าง มีกลิ่นหอม หน้าตาคล้ายกะเพรา มีสรรพคุณช่วยขับลม แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ดหรือปักชำกิ่ง หลังหว่านเมล็ด 7-10 วัน จะเริ่มงอกเป็นต้นกล้า เมื่อเริ่มมีใบให้ย้ายลงปลูกในกระถางหรือลงแปลงได้เลย ในช่วงแรกควรรดน้ำสม่ำเสมอ เมื่อโตเต็มที่เริ่มผลิช่อดอกหมั่นตัดแต่งเป็นพุ่มสวยงาม ทำให้ผลิใบได้มากขึ้นและเก็บรับประทานได้ตลอดทั้งปี
บวบเหลี่ยม (Angled loofah)
เป็นไม้เลื้อยอายุสั้น ชอบแสงแดดตลอดทั้งวัน ปลูกในดินร่วน ระบายน้ำได้ดี เมื่อต้นมีอายุ 20-30 วัน จะเริ่มเลื้อยและทำซุ้มให้เลื้อยพัน สามารถเก็บผลได้ในช่วงอายุ 45-60 วัน มีเส้นใยอาหารสูง ยอดอ่อน และช่อดอกนำมาต้มรับประทานกับน้ำพริกได้
ตำลึง (Ivy Gourd)
เป็นผักที่ส่วนมากขึ้นเองตามธรรมชาติ ขึ้นง่ายเหมาะกับการปลูกริมรั้ว นำใบ และยอดไปทำอะไรก็อร่อย เช่น ผัดน้ำมันหอย ผัดกับไข่ แกงจืดใส่เต้าหู้ ก๋วยเตี๋ยว หรือนำลูกมาจิ้มกับน้ำพริกก็อร่อย มีคุณค่าทางอาหารมากมาย ทั้งวิตามินเอช่วยบำรุงสายตา และเบต้าแคโรทีน มีเส้นใยอาหารที่สามารถช่วยลดอัตราเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งในกระเพาะอาหารอีกด้วย
คะน้า (Chinese Kale)
เป็นผักอายุสั้นที่อุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการทั้งแคลเซียม วิตามินซี และเบต้าแคโรทีน มีก้านแข็งนิยมรับประทานกันทั้งต้น และใบ มักใช้ประกอบอาหารจำพวกผัด และทอดเป็นส่วนใหญ่ วิธีปลูกเพียงแค่หว่านเมล็ดลงในภาชนะที่มีดินร่วนระบายน้ำได้ดีในที่ที่มีแสงรำไร ประมาณ 7 วัน
เรียบเรียงโดย “ทีมงานเกษตรสัญจร”
อ้างอิง
http://www.foodnetworksolution.com/wiki
https://www.baanlaesuan.com/46495/plant-scoop/edible-vegetable-fence-2
