เมื่อฝนไม่ตกตามฤดูกาลหรือดินแตกระแหงเพราะภัยแล้ง ธนาคารน้ำใต้ดินคืออีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยฟื้นชีวิตให้กับพื้นที่ทำการเกษตร วันนี้เกษตรสัญจรจะพามารู้จักวิธีทำธนาคารน้ำใต้ดินระบบปิด แบบเข้าใจง่ายครับ
.
แนวคิดของ “ธนาคารน้ำใต้ดิน”
ธนาคารน้ำใต้ดิน” เป็นการจัดการทรัพยากรน้ำโดยใช้หลักการ กักเก็บน้ำฝน น้ำผิวดิน หรือน้ำทิ้งไว้ในชั้นดิน เพื่อให้ดินอุ้มน้ำไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้ง ช่วยลดน้ำท่วมขังในฤดูฝน และเพิ่มความชื้นในดินอย่างต่อเนื่อง ซึ่งธนาคารน้ำใต้ดินมี 2 แบบ ได้แก่ ธนาคารน้ำใต้ดินระบบเปิด สำหรับพื้นที่น้ำสามารถไหลลงดินได้ง่าย และธนาคารน้ำใต้ดินระบบปิด เหมาะกับพื้นที่ดินแน่นหรือมีสิ่งกีดขวางการซึมของน้ำ เช่น ดินเหนียวหรือชั้นดินดาน
.
อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำธนาคารน้ำใต้ดินระบบปิด ได้แก่
- ท่อพีวีซี ขนาด 6-8 นิ้ว ความยาวประมาณ 1 เมตร
- หินก่อสร้าง ใช้สำหรับรองพื้นและเติมรอบท่อ
- กรวดหยาบ
- ถ่านชีวภาพ เพื่อดูดซับของเสียและกรองน้ำ
- ผ้าสแลนหรือตาข่ายกันเศษดิน
- ดินร่วน
- พืชคลุมดินหรือหญ้าแฝก
.
ขั้นตอนการทำธนาคารน้ำใต้ดินแบบระบบปิด
- เลือกจุดทำธนาคารน้ำใต้ดิน โดยควรอยู่ในที่รับน้ำฝนหรือน้ำไหลลงจากพื้นที่สูง หลีกเลี่ยงพื้นที่น้ำท่วมขังตลอดปี
- ขุดหลุมขนาดหลุม กว้าง 50 ซม. – 1 เมตร ลึก 1 – 1.5 เมตร หากเป็นพื้นที่ดินแน่นมาก อาจใช้เครื่องเจาะช่วย
- วางวัสดุรองพื้น เริ่มด้วยการเทหินก่อสร้างลงรองพื้นความหนาประมาณ 20 ซม. วางกรวดและถ่านชีวภาพ ซ้อนทับบางส่วน
- ใส่ท่อ PVC โดยเจาะรูรอบท่อ PVC ให้ห่างกันประมาณ 5–10 ซม. รอบแนวท่อ วางท่อลงในหลุมให้แนวตั้ง และเทหินและกรวดลงรอบท่อให้แน่น
- ใส่วัสดุกรอง โดยคลุมด้วยผ้าสแลนหรือตาข่ายละเอียดเพื่อป้องกันเศษดินไหลเข้าไปในท่อ
- กลบดินด้านบนให้แน่นหนา และให้ปากท่อโผล่พ้นดินเล็กน้อย และปลูกหญ้าแฝกหรือพืชคลุมดินเพื่อป้องกันหน้าดินพัง
.
เคล็ดลับเพิ่มเติม
- หากดินแน่นมาก ควรเจาะหลุมให้ลึกถึงชั้นดินทรายหรือชั้นหินกรวดด้านล่าง
- หากมีเศษหญ้าหรือฟาง ควรโรยไว้ด้านบนเพื่อช่วยซับน้ำก่อนน้ำซึมลง
- ควรตรวจสอบระบบหลังฝนตกใหม่ๆ ว่าน้ำซึมลงเร็วหรือไม่
.
ธนาคารน้ำใต้ดินระบบปิดไม่เพียงช่วยแก้ปัญหาน้ำขาดแคลน แต่ยังช่วยฟื้นฟูความชุ่มชื้นในดินอย่างยั่งยืน ลดการไหลบ่าของน้ำในฤดูฝน ป้องกันน้ำท่วมเฉียบพลัน และยังลดต้นทุนการสูบน้ำในระยะยาวได้อีกด้วยใครที่กำลังมองหาแนวทางการจัดการน้ำอย่างยั่งยืน ธนาคารน้ำใต้ดินคืออีกหนึ่งทางเลือกที่คุ้มค่าทั้งระยะสั้นและระยะยาวครับ
………………………………………
เกษตรสัญจร สื่อเกษตรยุคใหม่ แหล่งข้อมูลสาระที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
รวมเรื่องเด็ด เกษตรกูรู ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร
ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ :
𝗙𝗮𝗰𝗲𝗯𝗼𝗼𝗸: เกษตรสัญจร
𝗬𝗼𝘂𝗧𝘂𝗯𝗲: youtube.com/c/Kasetsanjorn
𝗧𝗶𝗸𝗧𝗼𝗸: tiktok.com/@kasetsanjorn
𝗦𝗵𝗼𝗽𝗲𝗲: shopee.co.th/kasetsanjorn
𝗟𝗜𝗡𝗘 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹: @kasetsanjorn
𝗕𝗹𝗼𝗰𝗸𝗱𝗶𝘁: blockdit.com/kasetsanjorn/
𝗧𝘄𝗶𝘁𝘁𝗲𝗿: twitter.com/kasetsanjorn/
𝗪𝗲𝗯𝘀𝗶𝘁𝗲: kasetsanjorn.com
