เคยไหม? ปลูกผักเท่าไหร่ก็แกร็น ใบเหลือง ไม่โตทันใจ จะซื้อปุ๋ยเคมีมาใส่บ่อยๆ ก็สู้ราคาไม่ไหว วันนี้เกษตรสัญจรมีทางออกที่ง่ายและช่วยฟื้นฟูพืชได้เร็วขึ้น นั่นคือการทำ “ปุ๋ยโบกาฉิ (Bokashi)” ปุ๋ยหมักสไตล์ญี่ปุ่นที่ย่อเวลาการหมักจากหลายเดือนเหลือเพียง 7 วัน! สูตรนี้เหมาะมากสำหรับคนมีเวลาน้อยแต่อยากได้ปุ๋ยคุณภาพสูงที่มีสารอาหารครบถ้วนเป็นอีกทางเลือกที่ดีจากปุ๋ยหมักทั่วไป
สิ่งที่ต้องเตรียม
1. มูลสัตว์แห้ง เช่น ขี้วัว/ขี้ไก่/ขี้หมู : 1 ส่วน โดยเน้นที่แห้งสนิท เพื่อลดก๊าซแอมโมเนีย
2. แกลบดิบ : 1 ส่วน
3. รำละเอียด: 1 ส่วน
4. จุลินทรีย์ EM หรือ น้ำหมักชีวภาพที่มีอยู่: 2-5 ช้อนโต๊ะ
5. กากน้ำตาล หรือน้ำตาลทรายแดง : 2-5 ช้อนโต๊ะ
6. น้ำสะอาด: เตรียมไว้ประมาณ 1-2 ถัง ห้ามใช้น้ำประปาที่มีคลอรีนแรงๆ ถ้าจำเป็นต้องใช้ให้รองใส่ถังตากแดดทิ้งไว้ 1 คืนก่อน
ขั้นตอนการทำแบบละเอียด
1. นำส่วนผสมทั้ง 3 อย่าง ได้แก่ ขี้วัว, แกลบ, รำ มาเทกองรวมกันบนพื้นปูนหรือผ้าใบพลาสติก แล้วใช้พลั่วหรือจอบคลุกเคล้าให้เข้ากันจนมองไม่ออกว่าอะไรเป็นอะไร ยิ่งส่วนผสมเข้ากันดีเท่าไหร่ จุลินทรีย์ก็จะย่อยสลายได้ทั่วถึงมากขึ้นเท่านั้น
2. นำน้ำสะอาดมาผสมกับกากน้ำตาลและจุลินทรีย์ EM คนให้ละลายจนหมด ขั้นตอนนี้แนะนำให้คนน้ำไปในทิศทางเดียวกัน และพักทิ้งไว้ประมาณ 10-15 นาที เพื่อเป็นการปลุกจุลินทรีย์ให้พร้อมทำงานอย่างเต็มที่
3. ค่อยๆ ราดน้ำเชื้อลงบนกองปุ๋ย พร้อมกับคลุกเคล้าไปเรื่อยๆ อย่าใจร้อนเทหมดทีเดียว จุดสังเกตสำคัญให้เอามือหยิบปุ๋ยขึ้นมากำให้แน่นที่สุด ถ้าใช้ได้ปุ๋ยต้องจับตัวเป็นก้อนมั่นคง พอคลายมือออกก้อนปุ๋ยยังคงรูปอยู่ แต่ไม่มีน้ำไหลออกมาจากซอกนิ้วแม้แต่หยดเดียว ถ้าแฉะไปให้เติมรำละเอียดเพิ่ม ถ้าแห้งไปให้พรมน้ำเพิ่มทีละนิด
4. ตักส่วนผสมใส่กระสอบปุ๋ย แนะนำกระสอบที่ระบายอากาศได้ เช่น กระสอบอาหารสัตว์ ใส่ให้เหลือพื้นที่ว่างด้านบนประมาณ 1 ฝ่ามือเพื่อให้มีอากาศเหลืออยู่บ้าง แล้วมัดปากถุงให้แน่น วางไว้ในที่ร่มที่มีอากาศถ่ายเทดี
เทคนิคดูแลปุ๋ยหมักให้ได้ประสิทธิภาพภายใน 7 วัน
1. วันที่ 2-3 ลองเอามือลูบข้างกระสอบดู ถ้าพบว่าร้อนจัด ให้ใช้วิธีพลิกกระสอบไปมาหรือเปิดปากถุงระบายอากาศบ้าง เพื่อไม่ให้จุลินทรีย์ตายเพราะความร้อน
2. วันที่ 4-5 กลิ่นจะเริ่มเปลี่ยนเป็นกลิ่นหอมเหมือนของหมักดอง แสดงว่าผ่าน!
3. วันที่ 7 เมื่อความร้อนหายไป ปุ๋ยเย็นสนิท และเห็นมีชื้อราสีขาวขึ้นคลุมปุ๋ย แสดงว่าเอาไปใส่ต้นไม้ได้เลย
วิธีนำไปใช้งาน
1. สูตรบำรุงดิน ผสมโบกาฉิ 1 ส่วน ต่อ ดินปลูก 10 ส่วน จะได้ดินที่ร่วนซุยและมีจุลินทรีย์คอยป้องกันโรคพืช
2. สูตรบำรุงต้น โรยรอบโคนต้นไม้ใหญ่ 2-3 กำมือ หรือไม้กระถาง 1 กำมือ ทุกๆ 2 สัปดาห์ แล้วรดน้ำตามทันที
3. การเก็บรักษาหากใช้ไม่หมด ให้เก็บไว้ในที่ร่มและแห้ง ปิดปากถุงให้ดี สามารถเก็บไว้ใช้งานได้นานถึง 6 เดือน โดยที่คุณภาพยังดีเยี่ยม
การทำปุ๋ยโบกาฉิฉบับเร่งด่วนเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยให้จัดการทรัพยากรในสวนได้อย่างคุ้มค่า โดยเน้นการใช้จุลินทรีย์เข้ามาช่วยย่อยสลายแทนการปล่อยให้เน่าเปื่อยไปตามธรรมชาติ ซึ่งนอกจากจะช่วยลดระยะเวลาในการหมักลงแล้ว ยังเป็นวิธีการเติมธาตุอาหารและปรับสภาพดินให้เหมาะกับการเพาะปลูกในระยะยาวได้จริงแบบไม่ต้องจ่ายแพง ใครที่มีวัตถุดิบเหลือใช้อยู่ในบ้านลองนำเทคนิคนี้ไปปรับใช้กันดูเพื่อให้การทำเกษตรในแต่ละวันสะดวกและช่วยให้พืชเติบโตได้ดีขึ้นครับ
………………………………………
เกษตรสัญจร สื่อเกษตรยุคใหม่ แหล่งข้อมูลสาระที่นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
รวมเรื่องเด็ด เกษตรกูรู ศูนย์รวมความรู้และเทคนิคการทำเกษตร
ติดตามเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรเพิ่มเติมได้ที่ :
𝗙𝗮𝗰𝗲𝗯𝗼𝗼𝗸: เกษตรสัญจร
𝗬𝗼𝘂𝗧𝘂𝗯𝗲: youtube.com/c/Kasetsanjorn
𝗧𝗶𝗸𝗧𝗼𝗸: tiktok.com/@kasetsanjorn
𝗦𝗵𝗼𝗽𝗲𝗲: shopee.co.th/kasetsanjorn
𝗟𝗜𝗡𝗘 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹: @kasetsanjorn
𝗕𝗹𝗼𝗰𝗸𝗱𝗶𝘁: blockdit.com/kasetsanjorn/
𝗧𝘄𝗶𝘁𝘁𝗲𝗿: twitter.com/kasetsanjorn/
𝗪𝗲𝗯𝘀𝗶𝘁𝗲: kasetsanjorn.com
